Tebrikler, bebeğiniz altı aylık dönüm noktasına ulaştı. İlk altı ayda tüm besinleri anne sütünden ya da mamadan almıştır. Artık bebeğinizin katı yiyecekleri tatmaya başlama zamanı. Bebeğiniz anne sütüne ek olarak, ek gıdaları almaya hazır olduğunu hareketleriyle belli edebilir. Dik oturması, masadaki yiyeceklere uzanması, sizin yediklerinize bakıp merak etmesi, hatta ağzını şapırdatması size ipucu verebilir.
6 Aylık Bebeğin Besin Gereksinimleri
- Kalsiyum: Kalsiyum, kemik ve diş gelişimi için gereklidir.
- Demir: Demir , oksijenli kanın vücudun gelişen bölgelerine taşınmasına yardımcı olur.
- Çinko: Çinko, hücre onarımını ve büyümesini iyileştirir.
- Yağ: Yağ bebeği yalıtır ve beyin gelişimini uyarır.
- Karbonhidratlar: Karbonhidratlar, günlük aktiviteler yapmak için enerji sağlar.
- Protein: Proteinler hücreler için yapı taşları görevi görür.
- Vitaminler: Farklı vitaminler bebeğin büyümesine farklı şekilde katkıda bulunur. Bebek için A, B1, B2, B3, B6, B12, C, D, E ve K vitaminleri gereklidir.
- Mineraller: Sodyum ve potasyum gibi mineraller bebeğin büyümesini doğrudan etkiler.
Bebeğiniz Ne Kadar Yemeli?
6 aylık bir bebeğin birincil besin kaynağı anne sütü veya formül mamadır. Bununla birlikte, kahvaltı veya öğle yemeğinde katı yiyecekler verilebilir. 3 gün kuralına göre ayına uygun meyve, sebze veya yoğurt ile başlayabilirsin. İyi tepki verirse ve herhangi bir alerji belirtisi göstermezse, o meyve veya sebzeyle devam edip, her 3 gün sonunda da menüsüne yeni bir yiyecek ekleyebilirsiniz.
- 6 aylık bebeğinin mide kapasitesi artık yaklaşık 180-210 ml`dir. Yani bir su bardağından bile minik. Bu sebeple midesine giren her besin çok değerlidir.
- 6 aylık bebeğin anne sütü ile besleniyorsa 3 öğün anne sütü ve 3 öğün ek gıda almasını, anne sütü ile beslenemiyorsa 2-3 öğün formül mama ve 3 öğün ek gıda yani toplamda 5-6 öğün almasını öneririz.
- Yani, 6 aylık bebek kaç saatte bir beslenmeli diyorsan bu yaklaşık 2.5-3 saatte bire karşılık gelir.
6 Aylık Bebek için En İyi Yiyecekler
- Meyve Püresi: Meyveler ilk defa buharda pişirilip ezilmeli veya püre haline getirilmelidir. Elma, muz , armut, avokado, kayısı, mango, mor erik, gün kurusu, kuru erik ve şeftali gibi meyveler verilebilir.
- Sebze Püresi: Tatlı patates, patates , havuç, enginar, tatlı balkabağı, kabak, kereviz, bezelye, brokoli, karnabahar, pırasa, taze fasulye vb. sebzeler buharda pişirilerek ve püre olarak verilebilir. (Bebeğinize gaz yapan bir sebzeyi, gaz problemi sonrasına erteleyebilirsiniz.)
- Pirinç Lapası: Pirinç, bebekler için iyi bir karbonhidrat ve vitamin kaynağıdır. Yulaf lapası olarak anne sütü veya formül sütü ile yapılan kırık pirinç verilebilir.
- Tahıl Yulaf lapası: Yulaf lapası , buğday, darı, arpa, yulaf gibi çeşitli tek taneli tahıllardan da yapılabilir. Bu tahıllar, yulaf lapası yapmak için birlikte veya ayrı ayrı kurutulabilir ve toz haline getirilebilir.
- Sebze Çorbası: Çeşitli sebzeler suda kaynatılıp, et suyu da eklenerek çorba olarak verilebilir.
- Yoğurt: İnek sütü bir yaşına kadar tavsiye edilmese de ev yapımı şekersiz yoğurt verilebilir. Yoğurdu keçi sütüyle evde mayalamanızı öneririz.
- Tahıllar: İrmik, yulaf, pirinç, buğday, çavdar, mısır, yulaf ezmesi
- Yağlar: Zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısırözü yağı
- Süt ve Süt Ürünleri: Yoğurt, peynir
- Et ve Et Ürünleri: Yumurta sarısı. Ayrıca yağsız kuzu etini, püre ya da kıyma şeklinde, 6 aylık bebeğinin çorbalarına ya da yemeğine ekleyebilirsin.
- Bitki Çayları: Ihlamur, rezene, anason (Gaz gibi problemlerde ihtiyaç halinde)
- Diğer: Pekmez, tarçın
Güvensiz Gıdalar
Alerji ve sindirim problemi potansiyeli olduğundan; yumurta beyazı, çilek, kivi, narenciye meyveleri, domates, patlıcan, bakla, balık, yer fıstığı, baharatlar ve acı tercihen 1 yaş öncesi verilmemeli. Ancak hamsi, palamut gibi yüzey balıkları 8. ayda denenmeye başlanabilir.
Ciddi sağlık problemlerine sebep olabileceği için; bal, tuz, şeker, inek sütü, karides, yengeç gibi kabuklu deniz ürünleri, kafein içeren içecekler, adaçayı gibi toksik maddeler içeren bitki çayları, sakatatlar 1 yaş öncesi kesinlikle verilmemeli.
Katkı maddesi içermesi sebebi ile çikolata, kakao, hazır meyve suları, hazır içecekler, konserveler, işlenmiş gıdalar, hazır ve paketlenmiş gıdalar, salam-sosis-sucuk gibi şarküteri ürünleri verilmesi önerilmez. Bu gıda grupları 1 yaş sonrası için de güvenli değildir. Mümkün olduğunca tüketimlerinden kaçınılması uzun vadede bebeğinizin sağlığı için iyi bir yatırım olacaktır.
Boğulma riskinden dolayı; üzüm, kuru yemiş, mısır gibi taneli; sakız gibi yapışkan yiyecekler 1 yaş öncesi verilmemeli.
Kilo almayı yavaşlatabileceğinden; tam buğday ekmeği 2 yaş öncesinde önerilmez.
Bebeğinizin Belirli Yiyeceklere Alerjisi Varsa
İshal , kusma , kızarıklık, kabızlık veya ağrı şeklinde alerjik bir reaksiyon meydana gelebilir ve endişe sebebidir. Bu sebeple herhangi yeni yiyeceği 3 gün kuralına uyarak vermelisiniz ki alerjik reaksiyon göstermesi durumunda, vücudun hangi besine tepki gösterdiğini anlayabilesiniz. Alerjik reaksiyon varsa bebeğe verdiğiniz yiyeceği derhal kesin. Devam ederse tıbbi yardım alın. Çocuk doktorunuzun onayını alarak, birkaç ay sonra tekrar deneyebilirsiniz.
6 Aylık Bebeğin Gece Beslenmesi
Bebeğin artık gelişimi için gerekli olan tüm besin öğelerini ek gıdayla birlikte almaya başladığından 6 aylık bebek gece beslenmesine ihtiyaç duymaz. İyi bir uyku çekmesi artık bebeğin için gece beslenmesinden daha önemlidir. Yine de bebeğin gece uyanıyor ve emmek istiyor olabilir. Gerçekten acıktığı için de alışkanlık ve keyif nedeni ile de emmek isteyebilir.
Bebeğin çok acıkıyorsa, emzirmediğinde direnç gösteriyorsa gece emzirmeye bir süre daha ve yavaş yavaş azaltarak devam edebilirsin. Ancak emzirmek için bebeğini uyandırmana artık gerek yok.
Ek Gıdaya Geç Başlamanın Zararları
Bazı bebekler ek gıdaya kolay geçmezler. Bebeğin iştahsız olabilir ya da ek gıdayı reddedebilir. Ancak, 6 aydan sonra bebek beslenmesinde ek gıdaların muhakkak olması gerekir. Anne sütü ya da formül mama ile doyan ve bunu tercih eden bir bebeğin varsa ek gıdaya geçmeyi de henüz düşünmüyorsan bilmelisin ki, ek gıdaya geç geçmenin bazı zararları vardır. Bu zararlar arasında: Bebeğinin çiğneme ve yutma işlevlerinde aksaklıklar, gelişimi ve büyümesinde de yavaşlama, demir eksikliği, kilo alımında yavaşlama, bağışıklık sisteminde güçsüzlük gibi durumlar vardır.
Bebeğim Ek Gıdayı Reddediyor, Ne Yapabilirim?
- Bebeğini zorlama.
- Verdiğin miktarı az tut.
- Bebeğinle inatlaşma.
- Yiyor diye sürekli sevdiği gıdaları verme.
- Kaşıkla yemek istemiyorsa kendi kendine yemesine izin ver.
- Mama sandalyesine oturt.
Özel Durumu Olan Bebeklerde Ek Gıdaya Geçiş Dönemi Nasıl Olmalı?
- Bebeğinin tolare edebilmesi yüksek ihtimal olan besinlerle ek gıdaya başlasan da bazı gıdalar ona pekiyi gelmeyebilir. Bu durumda, besin alerjisi ihtimalini değerlendirmeni öneririz. Yukarıda da bahsettiğimiz yumurta, çilek, inek sütü gibi gıdalar bebeğinin vücudunda kırmızı kabarcıklara, döküntülere, gaza ve nadiren nefes darlığı gibi reaksiyonlara neden olabilir. Ama korkma, bebeklerde besin alerjisi genellikle geçicidir.
- Alerjiler dışında bazı mide-bağırsak problemleri ya da hastalıkları da ek gıdaya geçişte bebeğini rahatsız edebilir. Bu durumlarda uzman desteği alman, bebeğinin hem sağlıklı hem de huzurlu bir şekilde büyümesi ve gelişmesi için gereklidir.
- Bebeğin prematüre ya da büyüme gelişim geriliği olan bir bebekse ek gıdaya geçiş planı çok daha farklı olabileceğinden doktorunun yönlendirmesi çok önemlidir.
6 Aylık Yemek Planı
Birinci aşama:
awsUrlImagetablo_1.png
İkinci aşama:
awsUrlImagetablo_2.png
Üçüncü aşama:
awsUrlImagetablo_3.png
Dördüncü aşama:
awsUrlImagetablo_4.png
Tüm bu aşamaları tamamladıktan sonra bebeğin ek gıdaya geçişi tamamlamıştır ve artık ek gıdalara hazırdır. Bebeğini, yukarıdaki 6 aylık bebek ek gıda listesi doğrultusunda beslemeye başlayabilirsin.
Ek gıda: 3. hafta
awsUrlImagetablo_5.png
Ek gıda: 4. hafta
awsUrlImagetablo_6.png
Ek gıda: 4. hafta
- Kibrit kutusu büyüklüğünde tuzsuz keçi peyniri
- Yarım yumurta sarısı
- Tam buğday unu ile yapabileceğin krep
6 Aylık Bebek için Yemek Tarifleri
AVOKADO PÜRESİ
- 1/4 olgun avokado
- 1/2 olgun (yerli muz)
- 3-4 çorba kaşığı kadar anne sütü veya formül mama (yerine yoğurt da kullanılabilir)
Hazırlanışı: Avokado ve muz soyulup ezildikten sonra içerisine anne sütü veya sulandırılmış (hazırlanmış) formül mama ilave edilir.
RENKLİ PÜRE
- 1 orta boy havuç
- 1 avuç içi taze bezelye
- 1 çay bardağı anne sütü veya formül mama
- 1 çay kaşığı sızma zeytinyağı
- 1 tatlı kaşığı esmer veya beyaz pirinç
Hazırlanışı: Esmer pirinç zor piştiğinden öncelikle pirinç, miktarının 4-5 katı su ile haşlanır. Havuç, bezelye buharda pişirilir. Buharda pişirilemeyecekse az su ile haşlanır. Havuç, bezelye, haşlanmış pirinç iyice yumuşak bir kıvam alana kadar çatal ile ezilir. İçerisine zeytinyağı, ½ çay bardağı anne sütü veya formül mama ilave edilir.
BEBEK EKMEĞİ
- 1/2 su bardağı tam buğday unu ( küçük bebekler için pirinç unu öneririz 6 -8 ay gibi)
- 1/2 su bardağı beyaz un (tam tahıllı olabilir)
- 3/4 su bardağı yoğurt
- 1 çorba kaşığı sızma zeytinyağı
- ½ çay kaşığı tarçın
- 1 çay kaşığı kabartma tozu
- 1 çorba kaşığı kuru çekirdeksiz üzüm
Hazırlanışı: Malzemeler çukur bir kap içerisine bir araya koyularak karıştırılır. Hazırlanan karışım bölünerek küçük kek kalıplarına koyulur. Önceden ısıtılmış 170 derece fırında yaklaşık 30 dakika pişirilir.
ELMALI YULAFLI PÜRE
- Yarım çay bardağı yulaf ezmesi
- Yarım elma
- 1 çay bardağı kaynamış sıcak su
- Yarım çay bardağı anne sütü
Hazırlanışı: Yulaf, su ile birlikte pişirilir. Yumuşadığında içine cam rendeden geçirilmiş elma püresi, ilave edilerek karıştırılır. Bu karışıma ılıdığında yarın çay bardağı anne sütü eklenebilir.
HAVUÇ VE KARNABAHAR PÜRESİ
- 1 küçük havuç
- 1 küçük kâse (1 avuç içi) karnabahar veya brokoli
- 1 tatlı kaşığı sızma zeytinyağı
Hazırlanışı: Havuç iyice yıkanıp soyulduktan sonra, yıkanmış brokoli veya karnabahar ile buharda pişirilir. Buharda pişirilemiyorsa az miktarda su ile haşlanır. Sızma zeytinyağı ilave edilir. Çatal ile iyice ezilir. Tek öğünde yedirilir.
İRMİKLİ SEBZE ÇORBASI
- 1 küçük tatlı kâsesi karnabahar
- 1 adet havuç
- 1/2 çay bardağı irmik
- 1 su bardağı su
- 1 tatlı kaşığı sızma zeytinyağı
Hazırlanışı: Tencereye temizlenmiş, yıkanmış havuç, karnabahar, su ve irmik ilave edilerek sebzeler yumuşayana kadar karıştırarak pişirilir. Kaynadıktan sonra blenderdan geçirilerek içine 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilave edilir. Çorbayı ılık olarak bebeğinize servis edebilirsiniz.
PEYNİRLİ SEBZE ÇORBASI
- Yarım orta boy patates
- Yarım küçük boy havuç
- Yarım küçük boy kabak
- 1,5 su bardağı su
- Yarım kibrit kutusu kadar tuzu alınmış beyaz peynir
- 1 çay kaşığı sızma zeytinyağı
Hazırlanışı: Patates, havuç ve kabak haşladıktan sonra çatalla ezilir yahut tel süzgeçten geçirilir. Ocaktan alındıktan sonra 1 çay kaşığı sızma zeytinyağı eklenir. Hazırlamış olduğunuz çorbanın üzerine suda bekletilerek tuzu alınmış beyaz peyniri çatalla ezdikten sonra ilave ederek bebeğinize yedirebilirsiniz.
Beslenme İpuçları
- Bebeğiniz anne sütüne ek olarak, ek gıdaları almaya hazır olduğunu hareketleriyle belli edebilir. Dik oturması, masadaki yiyeceklere uzanması, sizin yediklerinize bakıp merak etmesi, hatta ağzını şapırdatması size ipucu verebilir.
- Bu dönemde bebeğinize günde en fazla 2 ek gıda öğünü verebilirsiniz. Her bir öğünde vereceğiz ek gıda oranı, bir minik bebek kavanozu (1 çay bardağı) ölçüsünü geçmemeli.
- Ek gıdaya geçen bebeğine suyu ilk etapta kaynatıp ılımaya bıraktıktan sonra vermelisin. 1 yaşından sonra suyu kaynatmana gerek yok.
- Bebeğine mamalardan sonra birkaç kaşık su vermen yeterli olur. Bu da günlük olarak 40-50 cc kadar su tüketimine denk düşer. Bebeğinin ihtiyaç duyduğu su miktarı ayına göre değişkenlik gösterir ve büyüdükçe de artar. Eğer kabızlık çekmiyorsa sıvı alımının yeterli olduğunu düşünebilirsin. Kabızlık kendini göstermeye başlarsa su tüketimini artırman gerektiğini düşünebilirsin.
- Her zaman bir veya iki kaşıkla başlayın ve sadece bebeğiniz tadı beğenirse daha fazlasını verin.
- Her seferinde yalnızca bir yeni meyve veya sebze koyun ve başka bir gıda ürününe başlamadan önce ona tepkisini gözlemleyin.
- Bebeğinin aç olmasına dikkat etmelisin.
- Bebeğin verdiğin ek gıdayı beğenmezse ve yemeye devam etmek istemez ise ısrar etmemeni ve bir hafta on gün sonra tekrar denemeni tavsiye ederiz.
- Bebeğinize vereceğiniz meyveleri iyi yıkadığınızdan ve taze olduğundan emin olun. Hazırladıktan hemen sonra bebeğinize sunun, bekletmeyin, her öğün için taze hazırlayın.
- Sebzelerin içerdiği vitamin ve mineralleri mümkün olduğunca fazla koruyarak bebeğine sunabilmen için mevsimine uygun sebzeyi buharda ya da az suyla pişirebilirsin.
- Hiçbir bebek yemeğine şeker, tuz veya salça eklememelisin.
- 3 günlük kuralı izleyin ve bebeğinizi beslediğiniz tüm yeni yemekleri ve malzemeleri not edin. Bu, alerjik reaksiyonu varsa sorun gidermeyi kolaylaştırır.
- Altı ay kadar küçük bebeklere topaklı yiyecekler veya elle yenen yiyecekler vermeyin. Bazen öğürmeye ve hatta boğulmaya neden olabilir.
- Oturma odası veya mutfak gibi beslenmek için sakin ve sessiz bir yer seçin.
- Dikkat dağıtıcı beslemeden kaçının, yani bebeğinizi TV veya mobil ekranda bir şeyler izlettirerek beslemeyin.
- Bebek mamasını plastik kaplar yerine steril çelik veya cam kaselerde hazırlayın ve saklayın. Her öğün için taze hazırlamanız önerilir.
- Bebeğinizin sindirim sistemi henüz gelişmemiş olduğundan sadece ev yapımı yiyecekler verin.
Bebeklere katı yiyecekler vermek zor olabilir ve annelerin bebekleri için hangi yiyeceğin doğru olduğu konusunda kafaları karışabilir. Bebekler çoğu zaman değişik tat, kıvam ve renkteki yiyecekleri yemeyi severler. Tat alma tomurcuklarını karıncalamaya yönelik küçük bir çaba, başarılı beslenmede uzun bir yol kat edebilir.
Dikkat
- Her çocuk farklıdır, burada sunulan yemek planlarını kendi takdirinize göre güvenilir bir rehber olarak kullanabilirsiniz. Ancak çocuğunuzun gereksinimlerine ve tercihlerine göre program yine ayına uygun olarak değiştirebilir.
- Bir çocuğu asla zorla beslemeyin.
- Bebeğiniz ek gıdaları ısrarla dışarıya doğru itiyorsa ve yutmuyorsa henüz bu beslenme şekline hazır olmayabilir. O anda ısrar etmek yerine 1 hafta 10 gün sonra tekrar deneyin. Bebekler ek gıdalara 7. aya kadar alışamayabilirler, bu çok normaldir. Bazen kaşık yerine parmağınızla beslemek de çözüm olabilir.
- Formül hazırlarken kutudaki talimatlara uyunuz ve beraberinde verilen ölçü kaşığını kullanınız.
- Bir bebeğe katı yiyecek verirken öncelikle anne sütü ile formül mamadan daha katı ve pütürlü püre kıvamında sunmak gerekir. Büyüdükçe çocuğun yutma kapasitesine göre kıvam yavaşça artırmalıdır. Çok pütürlü yiyecekler mide rahatsızlığına/gereksiz yüklenmeye neden olabilir; çok sulu yiyecekler ise çocuğun aç kalmasına ve pütürlü yiyeceklere alışamamasına neden olabilir. Bu ideal pütür oranını, kıvamı sağlamak adına blender yerine cam rende veya tel süzgeç kullanabilirsiniz.
- Bazı çocuklar bazı günlerde daha az yemek yiyebilirler ve bu kesinlikle sorun değildir. Bununla birlikte, bir çocuk 3-4 günden fazla süreyle daha az yemek yerse, yol göstermesi için lütfen bir doktora gidin.
- Bir çocuk diş çıkarma aşamasında veya kendini iyi hissetmiyorsa, hastaysa daha az yiyebilir. O günlerde anne sütü / mama miktarını artırabilirsiniz .
- Çocuğun ishal olması durumunda beslenmeyi bırakmayın.
- Çocuk başlangıçta yemeği kabul etmezse, yiyeceğin tadını çok az tarçın, limon suyu, köri yaprağı gibi doğal tatlar ekleyerek değiştirebilirsiniz.
- Çocuğunuzun kuruyemiş, glüten veya yumurtaya alerjisi varsa, bunları içeren yiyecekleri vermeden önce lütfen doktorunuza danışın.

