Okul öncesi çağındaki çocuğunuz arkadaşının evinden ayrılmayı reddediyor, oyuncaklarını bırakma isteğinizi görmezden geliyor ve izin verilmeyen tekrar tekrar hatırlatılmasına rağmen kamyonlarını merdivenlerden aşağı itiyor. Neden bu kadar meydan okuyor? Okul öncesi çağındaki çocuğunuz size yürümeye başlayan çocuktan daha az bağımlı, artık daha güçlü ve daha güvenli bir kimliği var. Hatta biraz asi bir çizgi geliştiriyor olabilir.
Meydan okuma konusunda ne yapabilirsin
Anlayışlı olun. Okul öncesi çağındaki çocuğunuzdan öğle yemeğine gelmesini istediğinizde, o 'Şimdi olmaz!' diye bağırdığında ve sonra yine de onu içeri soktuğunuzda ağlar, kendinizi onun yerine koymaya çalışın. Ona sarılın ve arkadaşlarından ayrılmanın zor olduğunu bildiğinizi söyleyin, ancak öğle yemeği hazır. Buradaki fikir, ona sorunun bir parçası olmak yerine aslında onun tarafında olduğunuzu göstermektir. Öfkelenmemeye çalışın. Zamanı geldiğinde gelmesini sağlamak konusunda nazik ama kararlı olun.
Sınırlar belirleyin. Okul öncesi çağındaki çocukların sınırlara ihtiyacı vardır hatta isterler, bu yüzden bunları belirleyin ve çocuğunuzun sınırların ne olduğunu bildiğinden emin olun. Ona heceleyin: 'Kımseye vuramayız. Kızgınsan, arkadaşına oyuncağı geri istediğini söylemek için sözlerini kullan' veya 'Unutma, park yerinde her zaman elimi tutmalısın.' Çocuğunuzun kurallara uymada problemleri varsa (her okul öncesi çocuğun yaptığı gibi), çözümler üzerinde çalışın. Örneğin, kendini dışlanmış hissettiği için küçük kız kardeşine vurursa, kardeşiyle alakalı sana yardım etmesine izin ver, sonra da seninle özel birebir zaman geçirmesi için bir yol bul. Karanlıktan korktuğu için yataktan kalkarsa, komodinin üzerinde kalması için ona bir el feneri verin.
İyi davranışları pekiştirin. Okul öncesi çağındaki çocuğunuza yalnızca yaramazlık yaptığında dikkat etmek yerine, uygun şekilde davrandığı zamanları yakalamaya çalışın. Basit bir 'Montunu astığın için teşekkürler!' ya da 'Kardeşinle paylaşman çok yardımcı oluyor!' gibi. Bunlar okul öncesi çağındaki çocuğunuzu daha fazlasını yapmaya teşvik etmek için çok işe yarayacaktır.:
Olumsuz davranışlar sergilediğinde, sözlerinizin davranışa hitap ettiğinden emin olmanız ve çocuğunuzu bir kişi olarak eleştirmemeniz önemlidir. 'Çok beceriksizsin!' veya 'Her zaman başın belaya giriyor.' gibi. Şahsına değil olumsuz davranışa yönelik uyarı her zaman işe yarayan disiplin stili olacaktır. Bir çocuk kötü davrandığında kendini zaten kötü hissediyor. Çocukları daha iyi hale getirmek için önce onları daha kötü hissettirmemiz gerektiği fikrini de nereden aldık? Bunu yapmak yalnızca daha da olumsuz davranışlar üretebilir. Ayrıca, okul öncesi çocuğunuzu disipline etmenin onu kontrol etmek anlamına gelmediğini unutmayın - bu, ona kendini kontrol etmeyi öğretmek anlamına gelir. Ceza, kısa vadede uslu durmasına neden olabilir, ama sadece korktuğu için. Çocuğunuzun istediği için doğru şeyi yapması en iyisidir.
Zaman aşımlarını olumlu bir şekilde kullanın. Okul öncesi çocuğunuzun hırçınlaştığını gördüğünüzde, hareketi durdurun ve sakinleşmesine yardımcı olun. Bu noktada cezalandırıcı bir mola vermek yerine, onu rahat bir kanepeye veya yatak odasının sakinleşebileceği en sevilen köşesine götürün.
İstenmeyen davranıştan kurtulmak için çok geçse, çocuğunuza, devam ederse biraz daha dinlenmesi gerekeceğine dair uyarı verin. Çocuğunuzun, hangi davranışların bir mola sebebi olduğunu bilmesi de önemlidir. Çünkü genelde unuturlar, hatırlatılmaya ihtiyaç duyarlar. Çocuğunuzun mola yeri diğer insanlardan uzakta, eğlenceli aktivitelerden ve dikkat dağıtıcı ekranlardan uzak, ancak ona göz kulak olabileceğiniz bir yerde olmalıdır. Mola süresi için bir zamanlayıcı ayarlamak faydalı olabilir. Amerikan Pediatri Akademisi, çocuğun yaşı artı bir yıl kullanılmasını önerir. Yani 3 yaşındaki bir çocuk dört dakikalık bir mola almalıdır.
Okul öncesi çağındaki çocuğunuzu güçlendirin. Çocuğunuza kendi seçimlerini yapması için fırsatlar sunmak, yeni keşfettiği özerkliğini kontrollü bir ortamda kullanmasına olanak tanır. Örneğin, seçtiğiniz kotu giymesini talep etmek yerine, bıraktığınız iki çift arasından seçim yapmasına izin verin. Akşam yemeğinde bezelye veya yeşil fasulye isteyip istemediğini ve yatmadan önce iki kitaptan hangisini istediğini sorun. Çocuğunuzun daha kontrollü hissetmesine yardımcı olmanın bir başka yolu da ona yapamayacakları şeyler yerine ne yapabileceğini söylemektir. Örneğin, 'Hayır! Suyu dökme!' demek yerine, 'Banyoda su oynayabilirsin' deyin.
Savaşlarını seç. Moda öncüsü çocuğunuz yeşil çizgili eşofman üstüne turuncu çizgili şortunu giymek istiyorsa, ne zararı var? Öğle yemeğinde peynir, kahvaltıda çorba istiyorsa, bu gerçekten fark eder mi? Bazen, örneğin eve giderken çamurlu bir su birikintisine sıçradığında veya kuklasını uygun rafa koymak yerine yatağının altına koyduğunda mücadeleye gerek yok sanıyoruz, zararlı olmadıkça özgür bırakmak kendini ve dünyayı keşfetmesine destek olacaktır. Gerçekten gerektiğinde hayır demek anahtardır.
Dikkatini dağıt ve yönünü değiştir. Okul öncesi çağındaki çocuğunuzun meydan okuyan çizgisini tetikleyebilecek durumlardan kaçının. Parkta piknik yapmak varken neden onu lüks bir restorana götürme riskini alasın ki? Bir saat süren bir toplantıda veya bir giyim mağazasında sessizce oturmasını beklemek ne kadar gerçekçi? Kendinizi zor bir durumda bulursanız, çatışmadan kaçınmak için dikkat dağıtmayı kullanın. Alışveriş merkezinde yürüyorsanız ve çocuğunuzu çılgına çevirme eğiliminde olan bir oyuncak dükkanını gözlüyorsanız, onu hızla farklı bir yöne yönlendirin veya dikkatini başka yöne çevirin. ('Vay canına, şu çeşmeye bak! Bir kuruş atıp dilek dilemek ister misin?')
Yaşına ve evresine saygı gösterin. Ona yeni görevler öğretmek için zaman ayırın ve gerçekten işe yarayana kadar bunları birlikte yapın. Bazen meydan okuma gibi görünen şey, aslında çok zor olan bir sorumluluğu yerine getirememektir. Son olarak, okul öncesi çocuğunuzun yaşadığı eşsiz dünyaya, özellikle zamanı algılayış biçimine saygı gösterin. Anaokulundaki bir oyundan arabaya binmek için atlamasını beklemek yerine, vites değiştirmesine yardımcı olması için ona birkaç dakika önceden haber verin. ('Oğlum, beş dakika içinde gidiyoruz, lütfen bitir.') Şikayet etmeden eğlencesinden uzaklaşacağının garantisi yok. Ancak sabırlı ve tutarlı olduğunuz sürece, çocuğunuz er ya da geç, meydan okumanın istediğini elde etmenin yolu olmadığını öğrenecektir, siz sakin ve makul oldukça da sizin onun iyiliği için bu mücadeleyi verdiğinizi de!



