Afetler, küçük çocukları derinden etkileyebilir. Afetin doğal (sel veya yangın) veya insan yapımı (terörist saldırı veya isyan) olması önemli değil - bir okul öncesi çağındaki çocuğun dünyayı güvenli ve öngörülebilir bir yer olarak görme konusundaki derin ihtiyacını baltalıyor.
Küçük bir çocuğun çeşitli tepkileri olabilir. Olaydan doğrudan etkilenmemişse ve tekrar tekrar televizyon görüntülerine maruz kalmamışsa, tepkisi çok az olabilir veya hiç olmayabilir. Aslında, bu yaştaki bir çocuk muhtemelen ebeveynlerinin sıkıntısına her şeyden daha fazla tepki verecektir. Çocuğunuz yanınızdayken kendi duygularınızı kontrol altına almaya çalışmak ve onun güvende olduğundan emin olmak sizin için önemlidir. Yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri, çocuğunuzun televizyonda ve çevrimiçi ortamda korkunç ve tekrarlanan görüntülere maruz kalmasını sınırlamaktır. Tekrarlayan haber yayınları, bir çocuğun stresini artırır ve onu, tek bir felaketin defalarca olduğunu düşünmesine neden olabilir.
Ailede boşanma veya ölüm gibi diğer travmalarla aynı anda uğraşan çocuklar kaygı için daha fazla risk altındadır. Ancak hayatındaki her şey yolundaysa bile, çocuğunuz sizden veya hayatındaki diğer önemli kişilerden endişeli hisler almışsa, muhtemelen gerileme belirtileri gösterecektir. Her zamankinden daha çocukça davranabilir, daha fazla sızlanabilir veya daha fazla size bağımlı hale gelebilir, tuvalet eğitimine geri dönebilir veya gece yarısı daha sık uyanabilir. Senin için zor, ama onun için normal - daha küçük olduğu ve kendini daha güvende hissettiği bir zamana geri dönmeye çalışıyor.
Ona bolca sarılın ve kucaklayın. Altı ay önce böyle bir sahne için fazla büyüdüğüne karar verse bile, onu en sevdiği oyuncak bebekle veya isterse gece lambasıyla uyumaya teşvik edin. Gerçekten ne hissettiğini dile getirmediğinden şüpheleniyorsanız, uyku düzeninin bozulması, kızgın ya da üzgün karalama ve çizimler ya da diğer çocuklarla alışılmadık şekilde içine kapanıklık ya da agresif oyunlar gibi sözel olmayan kaygı belirtilerine dikkat edin.
Bir felaketten sonra, hayat kaybı dışındaki en büyük kayıplardan biri kontrol kaybıdır. Çocukların yaşamları üzerinde neredeyse hiç kontrolleri yok ve ebeveynlerinin de hiçbir kontrolü olmadığını gördüklerinde, bu onlar için inanılmaz derecede korkutucu hale geliyor. Bu yüzden ebeveynler, üzgün olsalar bile, bazı kontrol unsurları göstermeleri gerekiyor. Kontrolün uygulanacağı en önemli yer, günlük ev rutinleriniz üzerinedir. Öğünleri veya şekerlemeleri atlamayın. Her zamanki gibi oynamak için parka gidin, onu zamanında yatağa koyun ve bakıcılarının da günün normal düzenini takip ettiğinden emin olun.
Bunun hakkında nasıl konuşulur
Kısa ve güven verici olun. Okul öncesi çağındaki bir çocuk, 'İnsanlar öldüğünde ne olur?' gibi belirli bir felaketle yalnızca teğetsel olarak ilişkili görünen bir soru sorabilir. Siz bir sıçrama tahtası olarak sorusunu kullanabilir, ölüm hakkında konuşabilirsiniz. Güvende olduğundan, sizin ve ailenin geri kalanının da güvende olduğundan bahsedin. 'Hepimiz iyiyiz ve iyi olacağız' gibi cümleler duyması onun için önemlidir.
Duygularını onaylayın. 'Üzülme / kızma / endişelenme' deme dürtüsüne direnin. (Biri size bunu söylediğinde kendinizi daha iyi hissediyor musunuz?) Onun duyguları gerçektir ve onları ifade edebilmesi gerekir. Bunun yerine, 'Bu korkunç sel hakkında çok şey duyduğun için endişeli hissedebileceğini biliyorum. Neyse ki burada sel baskınları yaşamıyoruz ve evimize su gelmiyor.' diyebilirsiniz.
Empati ve hoşgörüyü öğretmek için olayı kullanın. Okul öncesi bir çocuk, terörist saldırının 'çılgına dönmüş kötü insanlar' tarafından başlatıldığını duymuş olabilir. İnsanların öfkesini ifade etmek için şiddet kullanmaması gerektiğini ona hatırlatın. 'Herkes bazen sinirlenir, ancak başkalarına zarar vermemeye çalışırız. Sorunlarımızı çözmek için kelimeleri kullanmaya çalışırız.'
Yetkililerin onu ve herkesi güvende tutmak için çalıştığını söyle. Okul öncesi çağındaki çocukların, dünyanın başka bir yerindeki bir felaketin kendilerine ve ailelerine daha sonra gelebileceğini varsaymaları yaygındır. Yetişkinler olarak, uçmakla, hatta deprem bölgesinde yaşamakla ilgili endişelerimiz karşısında bazen güven verici olmak zordur. Ancak çocuğunuza birçok insanın bizi güvende tutmak için çalıştığını söyleyebilirsiniz.
Konuyu tekrar tekrar gözden geçirmeye hazır olun. Okul öncesi çocuğunuz aynı soruları tekrar tekrar sorarsa şaşırmayın. Kalıcılığı henüz anlamıyor, bu yüzden ölümler veya yıkılan binalar hakkında bir şeyler duysa da, işlerin sihirli bir şekilde normale dönmesini bekliyor ve bu olmadığında kafası karışabilir. Durumu sormaya devam edebilir, özellikle de durumun devam ettiğini görürse.
Farkında değilse öyle kalsın. Okul öncesi çağındaki çocuğunuzun olaylar hakkında çok az şey duyduğundan ve onlar tarafından travmatize edilmediğinden eminseniz, konuyu onunla paylaşmayın. Onun yaşında, korkutucu yerel, ulusal veya uluslararası olaylardan habersiz olmak iyidir.
Bol miktarda sözel olmayan güvence kullanın. Okul öncesi çağındaki çocuğunuzun anksiyete düzeyiyle ilgili en iyi ipuçlarınızdan bazıları sözsüz olarak ortaya çıkacaktır - oyun, uyku, yeme alışkanlıkları, mızmızlanıp mızmızlanmadığı ya da başka şekillerde gerilemesi. Ona sözlü olmayan şekilde yanıt vermek de önemlidir. Endişeli görünüyorsa, ona fazladan sarıl ve öp. Her şeyden önce, tanıdık günlük yaşamındaki güvenlik duygusunu güçlendirmek için normal rutinlere bağlı kalmaya çalışın.
Henüz konuşamayan çocuklarla oynayın. Çocuğunuz ayrıntılı sorular sormak veya duygularını ifade etmek için çok küçük olsa bile, etrafındaki atmosferden hala korkuyor veya endişeli olabilir. Küçük bir çocuğun duygularını ifade etmesine, yere yatmasına ve oynamaya başlamasına yardımcı olmak için - kukla gösterileri yapmak, resim çizmek ve kitap okumak, küçük çocukların bu duyguları dışarı çıkarmasına yardımcı olabilir. Çocuğunuz resimler çizer ve sonra onları yırtıp atmak isterse, sorun değil. Hayal kırıklığı ve endişeyle baş etmenin tamamen doğal ve fiziksel bir yolu. Çocuğunuzun sizi korkutabileceği bir oyun ortamı oluşturmayı da düşünebilirsiniz. O zaman gerçekten korkmuş gibi davranırsanız, daha büyük birini savunmasız bir konumda gördüğüne gülebilecek. Bu onun güç duygusunu yeniden kazanmasına ve korkularını gidermesine yardımcı olacak.
Yardım etme yeteneğinize güvenin. Bir ebeveyn olarak, kendinizi güvende hissetmediğinizde çocuğunuzun kendini güvende hissetmesine yardımcı olma zorluğunuz var. Tekrarlayan ve korkutucu haber raporlarına erişimi sınırlandırmak, rahatlatıcı rutinlere bağlı kalmak ve mağdurlara yardım etmenin somut yollarını bulmak hem size hem de çocuğunuza güven verecektir. Kendinize travmayla başa çıkmada yardım ettiğinizde, çocuğunuza da yardımcı oluyorsunuz. Çocuklar olağanüstü derecede dirençlidir, bazen bizlerden daha kolay atlatırlar.
Çocuklar ne soruyor...ebeveynler ne cevap veriyor?
'Neden ağlıyorsun?' Çocuğunuza 'Üzgünüm çünkü bazı insanlar çok kötü yaralandı' diyebilirsiniz. Başka soruları varsa, mümkün olduğunca basit bir şekilde cevaplayın. Ancak, hiç anlamadığı gizemli bir olay karşısında şoka uğradığınızı veya dehşete düştüğünüzü gören bir okul öncesi çocuğun üzüleceğini unutmayın. En güçlü tepkilerinizi etrafta olmadığı zamanlar için saklamaya çalışın.
'İnsanlar neden öldü?' Okul öncesi çağındaki bir çocuğun duyduğu haberlere verdiği tepkinin çoğu, gerçekte ne olduğunu anlamaya çalışmaktan ibaret olabilir. 'Neden uçak düştü? O nehir neden sular altında kaldı? Binalar neden düştü?' gibi birçok 'neden' sorusu bekleyin. Cevaplarınızı olabildiğince açık ve basit tutun: 'Uçak düştü çünkü motorunda bir sorun vardı.' 'O kadar çok yağmur vardı ki nehir hepsini tutamadı ve suyun bir kısmı karada yükseldi.' 'Zemin o kadar sert sallandı ki binalar artık ayağa kalkamıyordu.' Bunun gibi manşet trajedilerinin son derece nadir olduğunu vurgulayın.
'Büyükanne ve Büyükbaba iyi mi?' Her yaştan çocuk genellikle kendileri ve sevdikleri için acil bir risk olduğunu hayal ederler. Okul öncesi çağındaki çocuğunuz, büyükannenin ve büyükbabanızın felaketin olduğu yerden uzakta, ülkenin diğer tarafında yaşadığını anlamıyor. Ona güvence verin: 'Evet, onlar iyi. Bu kötü şeylerin olduğu yerden çok çok uzaktalar. Şu anda onları telefonla arayıp onlarla konuşmak ister misin?'
'Yatağımın altında canavarlar var mı?' Üzücü olayları duyan çocuklar yabancılardan, canavarlardan, karanlıklardan veya diğer bilinmeyenlerden korkabilirler. Sonuçta, bu hayaletleri düşünmek, terörizm veya doğal afet kavramlarından daha kolaydır. Belirttiği korkuyla ilgili onu rahatlatın: 'Hayır, yatağının altında veya başka herhangi bir yerde canavar yok. Haydi birlikte bakalım ki canavarların gerçek olmadığını görebilesiniz.' Gerçek dünyadaki 'canavarlar' hakkında hiçbir şey açıklamanıza gerek yok. Çocuğunuz sadece bu gece kendi yatağında güvende olacağına dair güvence vermenizi istiyor.