Küçük çocukların korkması normaldir. Ne de olsa anksiyete, yeni deneyimlerle baş etmemize yardımcı olan ve bizi tehlikeden koruyan doğal bir durumdur. küçük çocuklar ve okul öncesi çocuklar genellikle çok özel şeylerden korkarlar: böcekler, köpekler, karanlık, palyaçolar hatta elektrikli süpürge. Bazen korkuları daha geniştir - çoğu yeni durumlardan veya yeni insanlarla tanışmaktan korkar.
Çocuğunuz, oldukça aktif hayal gücü nedeniyle bu yaşta özellikle korkuya açıktır. (Bu yüzden hayal ürünü yaratıklardan korkabilir veya beklenmedik felaketlere takıntılı olabilir.) Onu korkutan şeye hayranlık göstererek, onu oyunda modelleyerek, resimlerini çizerek veya konuşarak takıntı yapması da normaldir. Çünkü sorun üzerinde çalışma şekli budur.
Çocuğunuzun korkularını hafifletmek için ne yapabilirsiniz?
Çocuğunuzun korkularının çoğu, kendi dünyasında daha güvenli hale geldikçe ve gerçeklik ile fanteziyi daha iyi ayırt edebildikçe kaybolacaktır. Bu arada, çocuğunuzun korkularını yönetmeyi öğrenmesine yardımcı olmak için aşağıdaki stratejileri deneyebilirsiniz, ancak hızlı bir çözüm beklemeyin - çocuğunuzun bir korkuyu yenmesi aylar hatta yıllar alabilir.
Korkularını kabul edin. Size aptalca ve mantıksız görünebilirler ama onun için çok gerçek ve ciddiler. Yatağın altındaki canavarları kontrol etmek istediğinde ya da komşunun köpeğinden korktuğu için dışarı çıkmadığında gülmeyin. Onu rahatlatarak, korkmanın sorun olmadığını, doğal bir duygu olduğunu ve onlarla başa çıkmanın yararlı yolları olduğunu kanıtlıyorsunuz.
Çocuğunuzun bu konuda konuşmasını veya onu korkutan şeyin ne olduğunu etiketleyerek korkuyu kişiselleştirmeye çalışın. Onları görmezden gelirseniz korkular ortadan kalkmaz. Çocuğunuzu korkmak için herhangi bir neden olmadığına ikna etmeye çalışmak, yalnızca geri tepecektir. `Sorun değil, köpek sana zarar vermeyecek. Korkacak bir şey yok` dersen muhtemelen onu daha da üzeceksin. Bunun yerine, `Köpeğin seni korkuttuğunu anlıyorum. Hadi birlikte onun yanından geçelim. Bunu yapmak istemiyorsan, o yanımızdan geçerken seni tutacağım.` demeyi deneyin.
Çocuğunuzun korkusunun yeni bir durumdan - yeni bir kardeşin gelişi veya anaokuluna başlamak gibi - kızgın duygulardan veya endişeden kaynaklandığını düşünüyorsanız, ona hislerini taklit oyunuyla ifade etmenin yollarını verin. Ya da yargılayıcı olmayan bir şekilde duyguyu tahmin edin. `Biliyorum bazen bu bebeğin gitmesini dileyebilirsin, ama onunla yakında oynamak isteyeceksin, çok az kaldı büyümesine.` diyebilirsin.
Rahatlatıcı bir nesne kullanın. Hem küçük çocuklar hem de okul öncesi çocuklar, yırtık pırtık bir bebek battaniyesini veya iyice yıpranmış bir oyuncak ayıyı tutarak büyük bir rahatlık yaşayabilir. Bu nesneler endişeli bir çocuğa, özellikle anaokuluna bırakılma veya gece sokağa çıkma gibi geçişler sırasında kalıcı bir güvence sunabilir. `Aşıklar` yani bağlanma nesneleri ayrıca bazı küçük çocukların yeni insanlarla tanışmak, bir oyun grubuna katılmak veya doktorunu ziyaret etmek gibi potansiyel olarak korkutucu durumları yönetmesini kolaylaştırabilir. Bu nedenle, çocuğunuzun o özel oyuncağa veya battaniyeye tutunmasına izin verin ve ona tutunmak istediği için onu çocuksu hissettirmeyin. Muhtemelen 4 yaşına geldiğinde o eski maymunu taşımayı bırakacaktır. O zamana kadar, muhtemelen korktuğunda kendini yatıştırmanın başka yollarını öğrenmiş olacaktır.
Açıklayın, ortaya çıkarın ve keşfedin. Basit ve mantıklı bir açıklama yaparsanız korkmuş bir bebek veya okul öncesi çocuk bazen onu endişelendiren şeyin üstesinden gelebilir. Örneğin, banyo suyuyla birlikte kanalizasyondan aşağı çekilme korkusuna `Su ve baloncuklar kanalizasyondan aşağı gidebilir, ancak lastik ördek ve çocuklar bunu yapamaz` diyerek bir son verebilirsiniz. Veya bir ambulansın, diğer arabaların yolu açması için gerçekten yüksek bir ses çıkarması gerektiğini açıklayın.
Bazı çocuklar için gösteri güven verici olabilir. Çocuğunuz, bir elektrikli süpürgenin kırıntıları, kumu ve kiri emebilmesine rağmen oyuncaklarını veya babasının ayak parmaklarını soluyamadığını görünce rahatlayabilir. Alacakaranlıkta yapılacak bir yürüyüş, gecenin korkutucu olmaktan çok büyülü görünmesine yardımcı olabilir. Çocuğunuz saçını kestirme düşüncesiyle titriyorsa, kuaförün incitmediğini göstermek için kendi saçınızdan bir veya iki teli koparmasına izin verin.
Korkusu geçmiş deneyimlerden kaynaklanıyorsa - örneğin aşı yaptırmak gibi - yalan söylemeyin ya da şekerleme vermek gibi şeyler yapmayın. Ama kötü şeyler üzerinde de durmayın. Aşının ilk başta acıtacağını nazikçe söyleyin, ancak ona çabucak biteceğini ve ardından ikinizin daha sonra eğlenceli bir şeyler yapabileceğinizi hatırlatın. Bazı uzmanlar, tedaviyi desteklediğinizi ve onu terk etmediğinizi göstermek için herhangi bir ağrılı prosedür sırasında çocuğunuzun yanında kalmanız gerektiğini söylüyor. Bazıları ise, onu acıya teslim ettiğinizi hissettirmemek için yanında kalmamanızı… Tercih ebeveynlik içgüdüleriniz ve çocuğunuzun karakterine göre size ait.
Çocuğunuzun korkutucu şeyleri güvenli bir mesafeden öğrenmesine de yardımcı olabilirsiniz. Uzmanlar, okul öncesi çağındaki çocukları, onun yanında olduğunuzda kitaplar veya şovlar aracılığıyla potansiyel olarak korkutucu deneyimlere dikkatlice maruz bırakmanızı önerir. Bu tür sınırlı maruz kalma, korkularla başa çıkmak için güvenli bir bağlam sağlar. (Elbette çocuğunuzu dehşet verici, kanlı veya başka bir şekilde yaşına uygun olmayan kitaplara, şovlara veya filmlere maruz bırakmayın.) Örneğin, çocuğunuz yere düşüp dizlerinin derisini yüzmek istemediği için bisiklete binmekten korkuyorsa, yaralanmadan bisiklete binmeyi beceren küçük bir çocuk hakkında hikayeler okumak yardımcı olabilir. Benzer şekilde, eğlenceli canavarlarla arkadaş olan bir çocuk hakkında bir şov görürse, yatağın altındaki canavar korkusunun üstesinden gelebilir. Hayvanlardan korkuyorsa, evcil hayvan çiftliğine gitmek işe yarayabilir.
Birlikte problem çözme. Siz ve çocuğunuz, onu endişelendiren şeyler üzerindeki güç ve kontrol duygusunu artırmanın yollarını bulabilirsiniz. Örneğin, yatma zamanı korkularını ortadan kaldırmak için, odasına bir gece lambası koymayı, bir bekçi (sevilen bir oyuncak hayvan) atamayı, `canavar spreyi` (sprey şişesindeki su) kullanmayı veya her gün söylenecek sihirli bir cümle seçmeyi deneyebilirsiniz. Ama yine de korkularının hemen üstesinden gelmesini beklemeyin.
Rol yapma oyunu ile pratik yapın. Çocuğunuz doktordan korkuyorsa, doktorun ofisinde olanları canlandırmayı deneyin - doktor rolünü oynamasına izin vermek onun güçlenmiş hissetmesine yardımcı olabilir. Yabancıları görünce küçülürse, oyuncak bebekler veya doldurulmuş hayvanlar kullanarak bu tür karşılaşmaları prova ederse daha az korkabilir. Kostümlü insanlar onu korkutuyorsa, korkularını hafifletmek için birlikte giyin.
Okul öncesi çocuklar da arkadaşlarıyla oynayarak endişelerini giderebilirler. Gürültülü canavarlar gibi giyinmek veya perili bir ev yaratmak, çocuğunuz kontrolün kendisinin olduğunu ve yakında arkadaşları olduğunu hissettiğinde korkutmaktan çok eğlenceli olabilir.
Kendi korkularınızı paylaşmayın. Çocuğunuz, uçmaktan korktuğunuz için ter döktüğünüzü görürse ya da dişçinin ofisine girdiğinizde çekirgen davranırsanız, muhtemelen bu şeylerden de korkacaktır. Kendi endişelerinizi çözmeye çalışın veya en azından onları çocuğunuzun yanında belli etmeyin. Bununla birlikte, dişlerinizi sağlıklı tutmaya gitmiş olmanıza rağmen, çocukken dişçiye gitmeyi sevmediğinizi itiraf etmekte sorun yoktur. Bir çocuğun yalnız olmadığını ve sizin de hoş olmayan veya korkutucu bir şeyin üstesinden gelmeyi öğrendiğinizi bilmesine yardımcı olur.
Nelere dikkat etmeli
Belli bir miktar korku ve kaygı gerekli ve normal olsa da, bazı küçük çocuklar korkuyu önlemek için ekstra yardıma ihtiyaç duyar. Aşağıdaki durumlarda çocuğunuzun doktoru veya çocuklarla çalışan bir terapistle konuşun: