Uygulamamızı indirin

Google Play'den indirinApp Store'dan indirin

Çocuklarda kaygı

Çocuklarda kaygı

Küçük bir çocuğun bu kadar endişeli olabileceği kimin aklına gelirdi? Odadan bir dakikalığına ayrıldığınızda, yabancıların yanında ya da havai fişek sesiyle şiddetli bir şekilde ağlayabilir. Hepsi çocuğunuzun gelişiminin doğru yolda olduğunun işaretleridir. Biraz kaygı ve korku, küçük bir çocuğun bilişsel ve duygusal gelişiminin normal ve beklenen bir parçasıdır.

Ona onun bakış açısından bakın: Dışarıda büyük ve korkutucu bir dünya var ve çocuğunuzun bağımsızlığa doğru attığı her adım korkuyla birlikte gelir. Çocuğunuz etrafındaki dünyayı keşfederken, birşeylerin ters gidebileceğini de keşfeder: Oyun arkadaşları oyuncaklarını alır. Ebeveynler bazen saatlerce ortadan kaybolur... Düşünce süreçleri daha karmaşık hale geldikçe, günlük nesnelerin yanı sıra hayali tehditleri (yatağın altındaki canavar gibi) içeren çok sayıda korkutucu senaryoyu da aklına getirebilir.

Eskiden korkusuz olan çocuğunuz aniden komşunun köpeğinden korkarsa, korku gerçek bir olaydan kaynaklanmış da olabilir. Küçük çocuklar ayrıca hayalleri gerçeklikten ayırmakta zorlanırlar, bu nedenle bu korku kendi hayal gücünden veya yatmadan önce olumsuz öğeler içeren bir kitabın okunmasıyla tetiklenmiş olabilir.

Çocuğunuzun ilk kez birçok şey yaşadığını unutmayın. Dünya büyük, karmaşık bir yer, bu yüzden biraz endişelenmek (hatta çok fazla!) normaldir. Etrafındaki dünyayı tanıdıkça ve duyguları üzerinde daha fazla kontrol sahibi oldukça kaygıları azalacaktır.

Ne yapmalı?

Çocuğunuza bir şey tedirginlik veriyorsa, sarılın ve onu rahatlatın. Kendini güvende hissetmesine yardımcı olmak için yakın durun. Korkularını yenmesine yardımcı olma konusunda yaratıcı olun. Bu ipuçları yardımcı olabilir:

Korkuyu kabul edin. Çocuğunuzun kaygılarından bazıları - örneğin sizi kaybetme korkusu - son derece normaldir ve bunları inkâr etmek gerçekçi olmaz. Örneğin, tuvalete gitmeden önce ona `Beni göremediğinde seni korkutacağını biliyorum, ama her zaman güvenli bir yerde olmanı sağlayacağım` deyin.

Korkularını konuşun. Çocukların aktif hayal güçleri ve sınırlı kelime dağarcığı vardır, bu yüzden hissettiklerini ifade etmekte zorlanmalarına şaşmamalı. Kaygıları hakkında konuşarak çocuğunuzun duygularını ifade etmesine yardımcı olun. Basit ve doğrudan olun. Uzun ve karmaşık konuşmayın, bu korkularını daha da kafa karıştırıcı hale getirebilir. Örneğin: Eğer dolabın içinde hayali bir arkadaş bulmuşsa, onu bu kadar korkutan şeyin tam olarak ne olduğunu öğrenmek için sorular sorun: büyük ayakları, çok sayıda dişi var mı, yoksa korkunç bir ses mi çıkarıyor? Korkularını tarif edecek kelimeleri bulduğunda, sizden gelen güvenceler onları bastırmasına yardımcı olacaktır.

Diğer duygular hakkında da konuşun: `Hayvanat bahçesine gitme konusunda gerçekten heyecanlı görünüyorsun. En sevdiğin yerlerden biri orası mı?` gibi sorularla kaygı dışındaki duygularını da konuşun.

Onu hazırlayın. Küçük çocuğunuz yeni insanlarla karşılaştığında veya yeni yerlere girdiğinde çekingen davranırsa, korkularını önceden ortadan kaldırmaya yardımcı olun. Örneğin, bir doğum günü partisine veya oyun grubuna giderken, orada tanıyacağı kişilerin ismini verin ve tanışabileceği yeni kişilerden bahsedin.

Ağırdan alın. Geçişler herkes için zor olabilir ama özellikle küçük çocuklar için daha zordur. Yavaş yaklaşımı deneyin. Örneğin, onu kum havuzuna götürdünüz, alana bıraktınız ancak durup kaygıyla etrafa bakıyor, onunla birlikte oraya girin ve kucağınızda oynamaya başlamasına izin verin. Rahatladıktan sonra kum havuzunun kenarına geçebilirsiniz (sürekli aktif bir şekilde konuşarak). En sonunda ise, birkaç metre ötedeki bir banka oturun.

Ayrılık alıştırması yapın. Küçük bir rol yapma oyununu, çocuğunuza onunla olamayacağınız zamanları nasıl idare edeceğini öğretmek için kullanın. Dinlendiğinde ve eğlenceli bir ruh hali içindeyken, bir dakikalığına zamanlayıcıyı ayarlayın ve odadan çıkın. Ondan saati izlemesini isteyin ve zil çalar çalmaz yanına dönün. Kendine güveni arttıkça, ayrıldığınız süreyi yavaşça uzatın. Böylece bir dahaki sefere ayrıldığınızda olayların sırasını kavrayacaktır: Ayrılırsınız, zaman geçer ve geri gelirsiniz. Ne yaşayacağuını bilmek, bu ayrı zamanı onun için daha kolay hale getirecektir.

Elveda deyin. Meşgul olduğunda gizlice dışarı çıkmak size cazip gelebilir. Ama yine de yapma. Bu onun size olan sadakatini zedeler çünkü haber vermeden ne zaman ortadan kaybolacağınızdan hep kaygılanır. Bunun yerine, ona alışması için biraz zaman tanıyın, sonra çabucak ve neşeyle veda edin. (Uzatılmış, ıstıraplı vedalar - `Anne seni çok özleyecek!` gibi - sadece ayrılıkları zorlaştırır.) Çocuğunuza da bir zaman çerçevesi vermeyi unutmayın. Ona `Annen şimdi gitmeli, ama sen öğle yemeğini yedikten ve biraz kestirdikten sonra döneceğim.` deyin. Ona `seveceği` bir şey verin. En sevilen battaniye, peluş hayvan veya başka bir yumuşak oyuncak, birçok çocuğu gündüz ayrılıkları ve gece korkularına karşı rahatlatmıştır.

Yatma zamanı korkularını azaltın. Çocuğunuz canavarların yatağın altında saklandığından endişeleniyorsa, onu güvende tutacağınıza dair güvence verin. Odasını olabildiğince rahat ve konforlu hale getirin. Bir gece lambası alın. Dolap kapısına komik bir işaret asın ve `Canavarlara izin verilmez!` yazdığınızı söyleyin. Çocuğunuzu korkunç TV şovlarına, filmlere veya kitaplara maruz bırakmayın çünkü bunlar sadece uyku zamanı korkularını daha da kötüleştirir. Ardından, bir uyku vakti rutini oluşturun ve ona bağlı kalın, ışıklar sönmeden önce banyo, hikâye ve biraz sessizce sarılma için bolca zaman bırakın. Çocuğunuzun sakin bir şekilde uyumasına yardımcı olmak için akşamları olabildiğince huzurlu tutun. (Örneğin, partnerinizle tartışmalı bir konuyu çözmenin zamanı değil.)

Çocuğunuz bir kâbus gördüğünde ona sarılın, sırtını ovun ve uyuyacak kadar sakinleşene kadar onunla kalın. Kâbuslarında neler olduğunu ifade edecek kadar yaşı varsa, bunu gün içinde konuşun. Uzun, güzel masallar ve hikayelerle rahatlatın.

Egosunu okşayın. Ne kadar küçük olursa olsun, çocuğunuzun başarılarını alkışlayın. Örneğin küvete girerken tezahürat yaparak kendine olan güvenini artırın ve bir dahaki sefere yüzme havuzunda size katılacak kadar cesur hissedebilir.

Alay etmeyin. Korkularından dolayı alay edilmek ya da aşağılanmak onları ortadan kaldırmaz. Bilakis onları artırması muhtemeldir.

Bazı ebeveynler, çocuklarını hazır olmadan önce bağımsız olmaya zorluyorlar, ancak bu stratejinin geri tepeceği kesin. Örneğin, dehşete düşmüş çocuğunuza oyun alanında kaydıraktan aşağı inmesi için baskı yaparsanız, kendini hissetmekle kalmaz, aynı zamanda sizden de korkar. Doğal olarak ve kendi hızında özerklik geliştirmesine izin verin.

Çocuğunuzun doğasını kabul edin. Her çocuğun bir mizacı, doğuştan kişiliği vardır. Küçük çocuğunuzun korkusuz büyük kardeşi veya tanıdığınız başka bir çocuk gibi olmasını beklemeyin. Çocuğunuz her zaman belirli konularda hassas olabilir ve bu sorun değil. Sizin rolünüz, onu kabul etmek ve korkularıyla baş etmenin yollarını bulmasına yardımcı olmaktır.

Sabırlı olun. Çocuğunuz korkmuş veya endişeli hissediyorsa, yaptığınız her şeyi bırakın ve ona yardım etmek için orada olduğunuzu gösterin. Bu emniyet hissi, çocuğunuzun korkularıyla daha güvenli bir şekilde yüzleşmesine yardımcı olur.

İyi bir örnek olun. Çocuğunuz ipuçlarını sizden alır - gece bir şeyler ters gittiğinde korkudan zıplarsanız veya her zorlukla karşılaştığında `Artık güvendesin Anne burada` derseniz, korkacak bir şey olduğunu ve onu koruyabilecek tek kişinin sen olduğun fikrini pekiştirmiş olursunuz. Öte yandan, yeni durumlara güvenle ve sakince yaklaşırsanız, sonunda o da aynısını yapmayı öğrenecektir.

Küçük çocuklar her şeyi çok yoğun hissettikleri için, normal kaygı bile size aşırı gelebilir. Bir çocuğun korkuları, onu hareketsiz bırakırsa, uyku düzenini bozarsa, karın ağrısı gibi fiziksel semptomlara neden olursa veya aile ve arkadaşlardan aldığı zevki azaltırsa endişe kaynağı olur. Çabalarınıza rağmen çocuğunuz bu şekilde korkular yaşamaya devam ederse, doktoruna danışın.

Çocuklarda kaygı

Çocuklarda kaygı

Küçük bir çocuğun bu kadar endişeli olabileceği kimin aklına gelirdi? Odadan bir dakikalığına ayrıldığınızda, yabancıların yanında ya da havai fişek sesiyle şiddetli bir şekilde ağlayabilir. Hepsi çocuğunuzun gelişiminin doğru yolda olduğunun işaretleridir. Biraz kaygı ve korku, küçük bir çocuğun bilişsel ve duygusal gelişiminin normal ve beklenen bir parçasıdır.

Ona onun bakış açısından bakın: Dışarıda büyük ve korkutucu bir dünya var ve çocuğunuzun bağımsızlığa doğru attığı her adım korkuyla birlikte gelir. Çocuğunuz etrafındaki dünyayı keşfederken, birşeylerin ters gidebileceğini de keşfeder: Oyun arkadaşları oyuncaklarını alır. Ebeveynler bazen saatlerce ortadan kaybolur... Düşünce süreçleri daha karmaşık hale geldikçe, günlük nesnelerin yanı sıra hayali tehditleri (yatağın altındaki canavar gibi) içeren çok sayıda korkutucu senaryoyu da aklına getirebilir.

Eskiden korkusuz olan çocuğunuz aniden komşunun köpeğinden korkarsa, korku gerçek bir olaydan kaynaklanmış da olabilir. Küçük çocuklar ayrıca hayalleri gerçeklikten ayırmakta zorlanırlar, bu nedenle bu korku kendi hayal gücünden veya yatmadan önce olumsuz öğeler içeren bir kitabın okunmasıyla tetiklenmiş olabilir.

Çocuğunuzun ilk kez birçok şey yaşadığını unutmayın. Dünya büyük, karmaşık bir yer, bu yüzden biraz endişelenmek (hatta çok fazla!) normaldir. Etrafındaki dünyayı tanıdıkça ve duyguları üzerinde daha fazla kontrol sahibi oldukça kaygıları azalacaktır.

Ne yapmalı?

Çocuğunuza bir şey tedirginlik veriyorsa, sarılın ve onu rahatlatın. Kendini güvende hissetmesine yardımcı olmak için yakın durun. Korkularını yenmesine yardımcı olma konusunda yaratıcı olun. Bu ipuçları yardımcı olabilir:

Korkuyu kabul edin. Çocuğunuzun kaygılarından bazıları - örneğin sizi kaybetme korkusu - son derece normaldir ve bunları inkâr etmek gerçekçi olmaz. Örneğin, tuvalete gitmeden önce ona `Beni göremediğinde seni korkutacağını biliyorum, ama her zaman güvenli bir yerde olmanı sağlayacağım` deyin.

Korkularını konuşun. Çocukların aktif hayal güçleri ve sınırlı kelime dağarcığı vardır, bu yüzden hissettiklerini ifade etmekte zorlanmalarına şaşmamalı. Kaygıları hakkında konuşarak çocuğunuzun duygularını ifade etmesine yardımcı olun. Basit ve doğrudan olun. Uzun ve karmaşık konuşmayın, bu korkularını daha da kafa karıştırıcı hale getirebilir. Örneğin: Eğer dolabın içinde hayali bir arkadaş bulmuşsa, onu bu kadar korkutan şeyin tam olarak ne olduğunu öğrenmek için sorular sorun: büyük ayakları, çok sayıda dişi var mı, yoksa korkunç bir ses mi çıkarıyor? Korkularını tarif edecek kelimeleri bulduğunda, sizden gelen güvenceler onları bastırmasına yardımcı olacaktır.

Diğer duygular hakkında da konuşun: `Hayvanat bahçesine gitme konusunda gerçekten heyecanlı görünüyorsun. En sevdiğin yerlerden biri orası mı?` gibi sorularla kaygı dışındaki duygularını da konuşun.

Onu hazırlayın. Küçük çocuğunuz yeni insanlarla karşılaştığında veya yeni yerlere girdiğinde çekingen davranırsa, korkularını önceden ortadan kaldırmaya yardımcı olun. Örneğin, bir doğum günü partisine veya oyun grubuna giderken, orada tanıyacağı kişilerin ismini verin ve tanışabileceği yeni kişilerden bahsedin.

Ağırdan alın. Geçişler herkes için zor olabilir ama özellikle küçük çocuklar için daha zordur. Yavaş yaklaşımı deneyin. Örneğin, onu kum havuzuna götürdünüz, alana bıraktınız ancak durup kaygıyla etrafa bakıyor, onunla birlikte oraya girin ve kucağınızda oynamaya başlamasına izin verin. Rahatladıktan sonra kum havuzunun kenarına geçebilirsiniz (sürekli aktif bir şekilde konuşarak). En sonunda ise, birkaç metre ötedeki bir banka oturun.

Ayrılık alıştırması yapın. Küçük bir rol yapma oyununu, çocuğunuza onunla olamayacağınız zamanları nasıl idare edeceğini öğretmek için kullanın. Dinlendiğinde ve eğlenceli bir ruh hali içindeyken, bir dakikalığına zamanlayıcıyı ayarlayın ve odadan çıkın. Ondan saati izlemesini isteyin ve zil çalar çalmaz yanına dönün. Kendine güveni arttıkça, ayrıldığınız süreyi yavaşça uzatın. Böylece bir dahaki sefere ayrıldığınızda olayların sırasını kavrayacaktır: Ayrılırsınız, zaman geçer ve geri gelirsiniz. Ne yaşayacağuını bilmek, bu ayrı zamanı onun için daha kolay hale getirecektir.

Elveda deyin. Meşgul olduğunda gizlice dışarı çıkmak size cazip gelebilir. Ama yine de yapma. Bu onun size olan sadakatini zedeler çünkü haber vermeden ne zaman ortadan kaybolacağınızdan hep kaygılanır. Bunun yerine, ona alışması için biraz zaman tanıyın, sonra çabucak ve neşeyle veda edin. (Uzatılmış, ıstıraplı vedalar - `Anne seni çok özleyecek!` gibi - sadece ayrılıkları zorlaştırır.) Çocuğunuza da bir zaman çerçevesi vermeyi unutmayın. Ona `Annen şimdi gitmeli, ama sen öğle yemeğini yedikten ve biraz kestirdikten sonra döneceğim.` deyin. Ona `seveceği` bir şey verin. En sevilen battaniye, peluş hayvan veya başka bir yumuşak oyuncak, birçok çocuğu gündüz ayrılıkları ve gece korkularına karşı rahatlatmıştır.

Yatma zamanı korkularını azaltın. Çocuğunuz canavarların yatağın altında saklandığından endişeleniyorsa, onu güvende tutacağınıza dair güvence verin. Odasını olabildiğince rahat ve konforlu hale getirin. Bir gece lambası alın. Dolap kapısına komik bir işaret asın ve `Canavarlara izin verilmez!` yazdığınızı söyleyin. Çocuğunuzu korkunç TV şovlarına, filmlere veya kitaplara maruz bırakmayın çünkü bunlar sadece uyku zamanı korkularını daha da kötüleştirir. Ardından, bir uyku vakti rutini oluşturun ve ona bağlı kalın, ışıklar sönmeden önce banyo, hikâye ve biraz sessizce sarılma için bolca zaman bırakın. Çocuğunuzun sakin bir şekilde uyumasına yardımcı olmak için akşamları olabildiğince huzurlu tutun. (Örneğin, partnerinizle tartışmalı bir konuyu çözmenin zamanı değil.)

Çocuğunuz bir kâbus gördüğünde ona sarılın, sırtını ovun ve uyuyacak kadar sakinleşene kadar onunla kalın. Kâbuslarında neler olduğunu ifade edecek kadar yaşı varsa, bunu gün içinde konuşun. Uzun, güzel masallar ve hikayelerle rahatlatın.

Egosunu okşayın. Ne kadar küçük olursa olsun, çocuğunuzun başarılarını alkışlayın. Örneğin küvete girerken tezahürat yaparak kendine olan güvenini artırın ve bir dahaki sefere yüzme havuzunda size katılacak kadar cesur hissedebilir.

Alay etmeyin. Korkularından dolayı alay edilmek ya da aşağılanmak onları ortadan kaldırmaz. Bilakis onları artırması muhtemeldir.

Bazı ebeveynler, çocuklarını hazır olmadan önce bağımsız olmaya zorluyorlar, ancak bu stratejinin geri tepeceği kesin. Örneğin, dehşete düşmüş çocuğunuza oyun alanında kaydıraktan aşağı inmesi için baskı yaparsanız, kendini hissetmekle kalmaz, aynı zamanda sizden de korkar. Doğal olarak ve kendi hızında özerklik geliştirmesine izin verin.

Çocuğunuzun doğasını kabul edin. Her çocuğun bir mizacı, doğuştan kişiliği vardır. Küçük çocuğunuzun korkusuz büyük kardeşi veya tanıdığınız başka bir çocuk gibi olmasını beklemeyin. Çocuğunuz her zaman belirli konularda hassas olabilir ve bu sorun değil. Sizin rolünüz, onu kabul etmek ve korkularıyla baş etmenin yollarını bulmasına yardımcı olmaktır.

Sabırlı olun. Çocuğunuz korkmuş veya endişeli hissediyorsa, yaptığınız her şeyi bırakın ve ona yardım etmek için orada olduğunuzu gösterin. Bu emniyet hissi, çocuğunuzun korkularıyla daha güvenli bir şekilde yüzleşmesine yardımcı olur.

İyi bir örnek olun. Çocuğunuz ipuçlarını sizden alır - gece bir şeyler ters gittiğinde korkudan zıplarsanız veya her zorlukla karşılaştığında `Artık güvendesin Anne burada` derseniz, korkacak bir şey olduğunu ve onu koruyabilecek tek kişinin sen olduğun fikrini pekiştirmiş olursunuz. Öte yandan, yeni durumlara güvenle ve sakince yaklaşırsanız, sonunda o da aynısını yapmayı öğrenecektir.

Küçük çocuklar her şeyi çok yoğun hissettikleri için, normal kaygı bile size aşırı gelebilir. Bir çocuğun korkuları, onu hareketsiz bırakırsa, uyku düzenini bozarsa, karın ağrısı gibi fiziksel semptomlara neden olursa veya aile ve arkadaşlardan aldığı zevki azaltırsa endişe kaynağı olur. Çabalarınıza rağmen çocuğunuz bu şekilde korkular yaşamaya devam ederse, doktoruna danışın.