Hamilelik ve bebek takibi uygulamada

App Store'dan indirin

Sarılık - Bebek Sağlığı ve Güvenliği

Sarılık - Bebek Sağlığı ve Güvenliği

Hemen hemen tüm yeni doğan bebeklerde bir miktar sarılık vardır, ancak bu her zaman fark edilmez. Çoğu bebek için bu, kendi kendine veya hafif tedaviyle ortadan kaybolan geçici, zararsız bir durumdur. Kanda yüksek seviyedeki bilirubin pigmenti cildin sarı görünmesine neden olur. Hamilelik sırasında annenin karaciğeri, bebeği için bilirubini ortadan kaldırır. Doğumdan sonra bebeğin karaciğerinin aktif bir şekilde faaliyete başlaması biraz zaman alır.

Bebeğimin cildi biraz sarı görünüyor. Bu normal mi?

Zamanında doğmuş bebeklerin yaklaşık %60'ının, hayatlarının ilk veya iki haftasında ciltlerinde sarılık adı verilen sarımsı bir renk olmaktadır. Çoğu bebek için sarılık, kendi kendine veya hafif tedaviyle ortadan kaybolan geçici, zararsız bir durumdur. Ancak nadir durumlarda çok ciddidir, bu yüzden takipte kalmak önemlidir.

Sarılığa ne sebep olur?

Kandaki yüksek seviyedeki bilirubin pigmenti cildin sarı görünmesine neden olur.

Herkesin kanı bilirubin içerir. Bilirubin, eski kırmızı kan hücreleri parçalandığında oluşan yan ürünlerden biridir. Normalde karaciğer bilirubini kandan uzaklaştırır ve daha sonra dışkı ile vücut bundan kurtulur.

Hamilelik sırasında annenin karaciğeri, bebeği için bilirubini ortadan kaldırır. Doğumdan sonra bebeğin karaciğerinin çalışmaya başlaması ise biraz zaman alır. Bu esnada bebeğin kanında pigment birikir ve cildi sarımsı renk alır.

Fizyolojik sarılık olarak adlandırılan bu tür sarılık, genellikle bebeğin ikinci veya üçüncü gününde ortaya çıkar ve iki hafta içinde kendiliğinden kaybolur. (Prematüre bebeklerde, 5-7 günde zirveye ulaşır ve kaybolması iki ayı da bulabilir.) Sarı renk, önce bebeğin yüzünde hatta gözlerinde görünür; sonra aşağıya boynuna ve göğsüne iner.

Emzirmek sarılığa neden olabilir mi?

Emzirmek sarılığa neden olmaz, ancak emzirilen bebeklerde sarılığın görülme olasılığı daha yüksektir.

Yetersiz sıvı, kandaki bilirubin konsantrasyonunun yükselmesine neden olur. Dolayısıyla, bebeğiniz emiyorsa ve henüz bol miktarda anne sütü almıyorsa sarılık olasılığı daha yüksektir. Bu sebeple sarılık olan bebeğiniz için en iyi tedavi sık sık emzirmektir. (Yeterli mama alamıyorsa, mama ile beslenen bir bebeğin de sarılık olması mümkündür.)

Bebeğiniz yeterince anne sütü aldığında sarılık muhtemelen kaybolacaktır. Uzmanlar bebeğinizi ilk haftalarda günde en az 8-12 kez emzirmenizi önermektedir.

Bazı bebeklerde ilk haftalarda `anne sütü sarılığı` denen bir durum gelişmektedir. Bu durum genellikle 7-11 günlükken teşhis edilir.

Bebeğiniz emiyor ve iyi kilo alıyor olabilir, ancak anne sütündeki bir şey onun karaciğerinin bilirubini işleme yeteneğini engelliyorsa; bu genellikle fizyolojik sarılıkla birlikte olur ve birkaç hafta hatta aylarca sürebilir.

Anne sütü sarılığı, yalnızca anne sütüyle beslenen bebeklerde oldukça yaygındır ve genellikle zararsızdır. Bebeğinizin bilirubin seviyeleri çok yükselirse, doktorunuz bebeğinizi 1-2 gün emzirmeyi bırakmanızı önerebilir. Bu süre zarfında süt kaynağınızı korumak için bir göğüs pompası kullanabilirsiniz ve bilirubin seviyesi düştüğünde emzirmeye tekrar başlayabilirsiniz.

Sarılık tehlikeli olabilir mi?

Vakaların büyük çoğunluğunda sarılık endişelenecek bir şey değildir. Ancak bir bebeğin bilirubin seviyeleri çok yükselirse, sarılık sinir sisteminde kalıcı hasara neden olabilir. Sarılıklı yenidoğanların çok küçük bir yüzdesinde, sağırlık, gecikmiş gelişim veya bir tür beyin felci ile sonuçlanabilen kernikterus adı verilen bir durum gelişmektedir.

Bazı bebekler sarılığa diğerlerinden daha yatkın mıdır?

Evet, aşağıdaki durumlarda bebeklerde belirgin sarılık görülme olasılığı daha yüksektir:

* Sarılık olan bir kardeşe sahip olmak

  • Doğumda morluklar olması (morlukların bir parçası olan kırmızı kan hücreleri parçalanır ve yan ürün olarak bilirubin üretir)
  • Erken doğan bebekler (çünkü olgunlaşmamış karaciğerleri bilirubin seviyelerini kaldıramayabilir)
  • * Doğu Asya kökenliler

  • Belirli bir genetik bozukluğunuz varsa (Gilbert sendromu; kalıtsal kırmızı kan hücresi zarı kusurları veya kalıtsal bir metabolik bozukluk olan galaktozemi gibi)
  • Kistik fibroz veya hipotiroidizm gibi belirli bir hastalığınız varsa
  • Bir bebeğin ilk 24 saatindeki sarılık, karaciğer, safra kesesi ve bağırsak bozuklukları, enfeksiyon, aşırı doğum travması, bazı hastalıklar veya aşırı prematüre (28. gebelik haftasından önce doğum) gibi ciddi durumlardan da kaynaklanabilir. Rh uyuşmazlığı ve kan grubu uyuşmazlığı da ilk gün sarılığa neden olabilir.

    Sarılık için test var mı?

    Doğum sonrası bebeğiniz sarılık açısından muayene edilecektir. İdeal olarak, bilirubin seviyesinin en yüksek olduğu, doğumdan 3-5 gün sonra da bakılmaları gerekir.

    Bebeğinizin sarılık olduğuna dair herhangi bir endişeniz varsa, bilirubin seviyesini kontrol etmek için cilt testi veya kan testi yapabilir. (Bebeğinizde ilk 24 saat içinde sarılık görünüyorsa test kesinlikle yapılacaktır, çünkü ortaya çıkan bu sarılıkta sorun olma olasılığı daha yüksektir.)

    Bebeğinizin doğumundan hemen sonra hastaneden ayrılırsanız, sarılık ortaya çıktığında muhtemelen evde olacaksınız ve bunu fark etmesi gereken de siz olacaksınız.

    Sarılığı şu şekilde kontrol edebilirsiniz: Bebeğinizi bol miktarda doğal veya floresan ışık alan bir odaya götürün. Çocuğunuz açık tenliyse, parmağınızı nazikçe alnına, burnuna veya göğsüne bastırın ve uyguladığınız basıncın etkisi geçerken deride sarı bir belirti olup olmadığına bakın. Çocuğunuzun ten rengi koyu ise diş etlerinde veya gözlerinin beyazlarında sarılık olup olmadığını kontrol edin.

    Doktoru ne zaman aramalıyım?

    Bebeğinizin cildi sarımsı ise, özellikle gözlerinin beyazları, karnı, kolları veya bacakları sarıysa, doktorunuzla görüşün. Ayrıca bebeğiniz sarılıkken uyanmakta zorlanıyorsa veya huysuzlaşırsa, beslenmek istemezse veya üç haftadan uzun süren hafif bir sarılık vakası varsa yine doktorunuzla görüşmenizde fayda vardır.

    Sarılık ne zaman ciddi kabul edilir?

    Bir bebekte doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde sarılık gelişirse, bu her zaman ciddi kabul edilir. Bu durumda bebeğinizin yakın takibe ve tedaviye ihtiyacı olacaktır. Bu tür sarılık nadirdir ve genellikle anne ile bebek arasındaki kan grubu uyumsuzluğundan kaynaklanır.

    Kan grubunuz O veya Rh negatif ise bebeğinizin kan grubu ile uyumsuz olabilir. Doktorunuz muhtemelen bu konuda risk altında olup olmadığınızı görmek için kan grubunuzu kontrol etmiştir, ancak bebeğiniz doğana ve siz onun kan grubunun ne olduğunu öğrenene kadar emin olmanın bir yolu yoktur.

    Doktorunuz uyumsuz kan türlerinden endişe duyuyorsa, kan grubunu öğrenmek için doğumda bebeğinizden bir kan örneği alınacaktır.

    Bir uyumsuzluğun bebeğinizin kan hücrelerini etkileyip etkilemediğini görmek için `Coombs testi` de yapılacaktır. Bebeğinizin kan grubu uyumsuzluğu veya pozitif Coombs testi varsa, sarılık için yakından takip edilmesi gerekecektir.

    Sarılık nasıl tedavi edilir?

    Çoğu sarılık vakasında tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Tedavi edilmesi gereken vakalarda ise fototerapi (ışık terapisi) çok güvenli ve etkindir. Bebeği çıplak ve gözleri kapalı olarak bir beşiğe, mavi `bili-light`ın altına yerleştirmek çoğu zaman tedavi için yeterli olur. Bu tedavide ultraviyole ışık bilirubini bebeğin idrarından daha kolay atabileceği bir forma dönüştürür.

    Diğer bir seçenek, bebeği “bili-battaniye” veya “bili-ped” adı verilen fiber optik bir battaniyeye sarmaktır. Doktorunuzun reçetesiyle bebeğinizi evde tedavi etmek için bu battaniyelerden temin edebilirsiniz.

    Fototerapi genellikle etkilidir, ancak bir bebekte ciddi bir sarılık vakası gelişirse veya fototerapi tedavisine rağmen bilirubin seviyeleri yükselmeye devam ederse, `kan değişimi` adı verilen bir kan nakli için yoğun bakım ünitesine yatırılması gerekebilir. Bu transfüzyon, bebeğin yüksek bilirubin seviyeleri içeren kanının bir kısmını normal seviyelerde donör kanıyla değiştirir.

    Sarılığı azaltmaya yardımcı olmak için yapabileceğiniz en iyi şey bebeğinizin bol miktarda anne sütü veya mama aldığından emin olmaktır. Böylece sık sık kakasını yaparak vücuttan atacaktır.

    Sarılık - Bebek Sağlığı ve Güvenliği

    Sarılık - Bebek Sağlığı ve Güvenliği

    Hemen hemen tüm yeni doğan bebeklerde bir miktar sarılık vardır, ancak bu her zaman fark edilmez. Çoğu bebek için bu, kendi kendine veya hafif tedaviyle ortadan kaybolan geçici, zararsız bir durumdur. Kanda yüksek seviyedeki bilirubin pigmenti cildin sarı görünmesine neden olur. Hamilelik sırasında annenin karaciğeri, bebeği için bilirubini ortadan kaldırır. Doğumdan sonra bebeğin karaciğerinin aktif bir şekilde faaliyete başlaması biraz zaman alır.

    Bebeğimin cildi biraz sarı görünüyor. Bu normal mi?

    Zamanında doğmuş bebeklerin yaklaşık %60'ının, hayatlarının ilk veya iki haftasında ciltlerinde sarılık adı verilen sarımsı bir renk olmaktadır. Çoğu bebek için sarılık, kendi kendine veya hafif tedaviyle ortadan kaybolan geçici, zararsız bir durumdur. Ancak nadir durumlarda çok ciddidir, bu yüzden takipte kalmak önemlidir.

    Sarılığa ne sebep olur?

    Kandaki yüksek seviyedeki bilirubin pigmenti cildin sarı görünmesine neden olur.

    Herkesin kanı bilirubin içerir. Bilirubin, eski kırmızı kan hücreleri parçalandığında oluşan yan ürünlerden biridir. Normalde karaciğer bilirubini kandan uzaklaştırır ve daha sonra dışkı ile vücut bundan kurtulur.

    Hamilelik sırasında annenin karaciğeri, bebeği için bilirubini ortadan kaldırır. Doğumdan sonra bebeğin karaciğerinin çalışmaya başlaması ise biraz zaman alır. Bu esnada bebeğin kanında pigment birikir ve cildi sarımsı renk alır.

    Fizyolojik sarılık olarak adlandırılan bu tür sarılık, genellikle bebeğin ikinci veya üçüncü gününde ortaya çıkar ve iki hafta içinde kendiliğinden kaybolur. (Prematüre bebeklerde, 5-7 günde zirveye ulaşır ve kaybolması iki ayı da bulabilir.) Sarı renk, önce bebeğin yüzünde hatta gözlerinde görünür; sonra aşağıya boynuna ve göğsüne iner.

    Emzirmek sarılığa neden olabilir mi?

    Emzirmek sarılığa neden olmaz, ancak emzirilen bebeklerde sarılığın görülme olasılığı daha yüksektir.

    Yetersiz sıvı, kandaki bilirubin konsantrasyonunun yükselmesine neden olur. Dolayısıyla, bebeğiniz emiyorsa ve henüz bol miktarda anne sütü almıyorsa sarılık olasılığı daha yüksektir. Bu sebeple sarılık olan bebeğiniz için en iyi tedavi sık sık emzirmektir. (Yeterli mama alamıyorsa, mama ile beslenen bir bebeğin de sarılık olması mümkündür.)

    Bebeğiniz yeterince anne sütü aldığında sarılık muhtemelen kaybolacaktır. Uzmanlar bebeğinizi ilk haftalarda günde en az 8-12 kez emzirmenizi önermektedir.

    Bazı bebeklerde ilk haftalarda `anne sütü sarılığı` denen bir durum gelişmektedir. Bu durum genellikle 7-11 günlükken teşhis edilir.

    Bebeğiniz emiyor ve iyi kilo alıyor olabilir, ancak anne sütündeki bir şey onun karaciğerinin bilirubini işleme yeteneğini engelliyorsa; bu genellikle fizyolojik sarılıkla birlikte olur ve birkaç hafta hatta aylarca sürebilir.

    Anne sütü sarılığı, yalnızca anne sütüyle beslenen bebeklerde oldukça yaygındır ve genellikle zararsızdır. Bebeğinizin bilirubin seviyeleri çok yükselirse, doktorunuz bebeğinizi 1-2 gün emzirmeyi bırakmanızı önerebilir. Bu süre zarfında süt kaynağınızı korumak için bir göğüs pompası kullanabilirsiniz ve bilirubin seviyesi düştüğünde emzirmeye tekrar başlayabilirsiniz.

    Sarılık tehlikeli olabilir mi?

    Vakaların büyük çoğunluğunda sarılık endişelenecek bir şey değildir. Ancak bir bebeğin bilirubin seviyeleri çok yükselirse, sarılık sinir sisteminde kalıcı hasara neden olabilir. Sarılıklı yenidoğanların çok küçük bir yüzdesinde, sağırlık, gecikmiş gelişim veya bir tür beyin felci ile sonuçlanabilen kernikterus adı verilen bir durum gelişmektedir.

    Bazı bebekler sarılığa diğerlerinden daha yatkın mıdır?

    Evet, aşağıdaki durumlarda bebeklerde belirgin sarılık görülme olasılığı daha yüksektir:

    * Sarılık olan bir kardeşe sahip olmak

  • Doğumda morluklar olması (morlukların bir parçası olan kırmızı kan hücreleri parçalanır ve yan ürün olarak bilirubin üretir)
  • Erken doğan bebekler (çünkü olgunlaşmamış karaciğerleri bilirubin seviyelerini kaldıramayabilir)
  • * Doğu Asya kökenliler

  • Belirli bir genetik bozukluğunuz varsa (Gilbert sendromu; kalıtsal kırmızı kan hücresi zarı kusurları veya kalıtsal bir metabolik bozukluk olan galaktozemi gibi)
  • Kistik fibroz veya hipotiroidizm gibi belirli bir hastalığınız varsa
  • Bir bebeğin ilk 24 saatindeki sarılık, karaciğer, safra kesesi ve bağırsak bozuklukları, enfeksiyon, aşırı doğum travması, bazı hastalıklar veya aşırı prematüre (28. gebelik haftasından önce doğum) gibi ciddi durumlardan da kaynaklanabilir. Rh uyuşmazlığı ve kan grubu uyuşmazlığı da ilk gün sarılığa neden olabilir.

    Sarılık için test var mı?

    Doğum sonrası bebeğiniz sarılık açısından muayene edilecektir. İdeal olarak, bilirubin seviyesinin en yüksek olduğu, doğumdan 3-5 gün sonra da bakılmaları gerekir.

    Bebeğinizin sarılık olduğuna dair herhangi bir endişeniz varsa, bilirubin seviyesini kontrol etmek için cilt testi veya kan testi yapabilir. (Bebeğinizde ilk 24 saat içinde sarılık görünüyorsa test kesinlikle yapılacaktır, çünkü ortaya çıkan bu sarılıkta sorun olma olasılığı daha yüksektir.)

    Bebeğinizin doğumundan hemen sonra hastaneden ayrılırsanız, sarılık ortaya çıktığında muhtemelen evde olacaksınız ve bunu fark etmesi gereken de siz olacaksınız.

    Sarılığı şu şekilde kontrol edebilirsiniz: Bebeğinizi bol miktarda doğal veya floresan ışık alan bir odaya götürün. Çocuğunuz açık tenliyse, parmağınızı nazikçe alnına, burnuna veya göğsüne bastırın ve uyguladığınız basıncın etkisi geçerken deride sarı bir belirti olup olmadığına bakın. Çocuğunuzun ten rengi koyu ise diş etlerinde veya gözlerinin beyazlarında sarılık olup olmadığını kontrol edin.

    Doktoru ne zaman aramalıyım?

    Bebeğinizin cildi sarımsı ise, özellikle gözlerinin beyazları, karnı, kolları veya bacakları sarıysa, doktorunuzla görüşün. Ayrıca bebeğiniz sarılıkken uyanmakta zorlanıyorsa veya huysuzlaşırsa, beslenmek istemezse veya üç haftadan uzun süren hafif bir sarılık vakası varsa yine doktorunuzla görüşmenizde fayda vardır.

    Sarılık ne zaman ciddi kabul edilir?

    Bir bebekte doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde sarılık gelişirse, bu her zaman ciddi kabul edilir. Bu durumda bebeğinizin yakın takibe ve tedaviye ihtiyacı olacaktır. Bu tür sarılık nadirdir ve genellikle anne ile bebek arasındaki kan grubu uyumsuzluğundan kaynaklanır.

    Kan grubunuz O veya Rh negatif ise bebeğinizin kan grubu ile uyumsuz olabilir. Doktorunuz muhtemelen bu konuda risk altında olup olmadığınızı görmek için kan grubunuzu kontrol etmiştir, ancak bebeğiniz doğana ve siz onun kan grubunun ne olduğunu öğrenene kadar emin olmanın bir yolu yoktur.

    Doktorunuz uyumsuz kan türlerinden endişe duyuyorsa, kan grubunu öğrenmek için doğumda bebeğinizden bir kan örneği alınacaktır.

    Bir uyumsuzluğun bebeğinizin kan hücrelerini etkileyip etkilemediğini görmek için `Coombs testi` de yapılacaktır. Bebeğinizin kan grubu uyumsuzluğu veya pozitif Coombs testi varsa, sarılık için yakından takip edilmesi gerekecektir.

    Sarılık nasıl tedavi edilir?

    Çoğu sarılık vakasında tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Tedavi edilmesi gereken vakalarda ise fototerapi (ışık terapisi) çok güvenli ve etkindir. Bebeği çıplak ve gözleri kapalı olarak bir beşiğe, mavi `bili-light`ın altına yerleştirmek çoğu zaman tedavi için yeterli olur. Bu tedavide ultraviyole ışık bilirubini bebeğin idrarından daha kolay atabileceği bir forma dönüştürür.

    Diğer bir seçenek, bebeği “bili-battaniye” veya “bili-ped” adı verilen fiber optik bir battaniyeye sarmaktır. Doktorunuzun reçetesiyle bebeğinizi evde tedavi etmek için bu battaniyelerden temin edebilirsiniz.

    Fototerapi genellikle etkilidir, ancak bir bebekte ciddi bir sarılık vakası gelişirse veya fototerapi tedavisine rağmen bilirubin seviyeleri yükselmeye devam ederse, `kan değişimi` adı verilen bir kan nakli için yoğun bakım ünitesine yatırılması gerekebilir. Bu transfüzyon, bebeğin yüksek bilirubin seviyeleri içeren kanının bir kısmını normal seviyelerde donör kanıyla değiştirir.

    Sarılığı azaltmaya yardımcı olmak için yapabileceğiniz en iyi şey bebeğinizin bol miktarda anne sütü veya mama aldığından emin olmaktır. Böylece sık sık kakasını yaparak vücuttan atacaktır.