37. gebelik haftasına ulaşmadan önce rahim ağzınızın açılmasına neden olan düzenli kasılmalar yaşamaya başlarsanız, erken doğum eylemindesiniz demektir. Eğer bu kasılmalar sonrası doğum yaparsanız erken doğum yapmış olursunuz ve bebeğiniz prematüre olarak kabul edilir. Preterm doğuma girmek, prematüre bir bebeğiniz olacağı anlamına gelmez. Erken doğum eylemi yaşayan kadınların yaklaşık yarısı sonunda 37 hafta veya daha sonra doğum yapar.
Erken doğum ne sıklıkla gerçekleşir?
Bebeklerin yaklaşık yüzde 12'si erken doğuyor; bu, 1980'lerin başındaki orandan yaklaşık üçte bir daha yüksek. Daha fazla kadın doğurganlık tedavilerini kullanıyor, bu da onları erken gelme eğiliminde olan çoğul gebeliğe sahip olma olasılığını artırıyor. Ayrıca, daha fazla kadın hamileliği geciktiriyor ve yaş ilerledikçe çoğul hamile kalma şansı da artıyor.
Tıbbi nedenlerle erken doğumların yaklaşık dörtte biri planlanmaktadır. Siz veya bebeğinizin bir komplikasyonu varsa ve iyi gitmiyorsa, doktorunuz erken doğumu başlatmaya veya 37 haftadan önce sezaryen yapmaya karar verebilir (bu, şiddetli veya kötüleşen preeklampsi gibi ciddi bir tıbbi durumunuz varsa veya bebeğinizin büyümesi durduysa olabilir).
Geri kalanı kendiliğinden erken doğum olarak bilinir. Doğuma erken başlarsanız, suyunuz erken gelirse veya serviksiniz kasılma olmadan erken açılırsa (servikal yetmezlik olarak bilinir) spontan erken doğum yapabilirsiniz.
Erken doğumun belirtileri nelerdir?
37. haftadan önce aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız hemen ebenizi veya doktorunuzu arayın:
Bu semptomların bazıları gebelikte yaygın olanlardır. Ancak güvende olmak her zaman üzgün olmaktan daha iyidir, bu nedenle hamileliğiniz sırasında herhangi bir zamanda olağandışı bir şey yaşıyorsanız hemen sağlık uzmanınızı arayın.
Bebeğim prematüre olursa ne olabilir?
Erken doğmuş bebeklerin tedavisine yardımcı olmak için birçok teknolojik ilerleme kaydedildi ve birçok erken doğmuş bebek sağlıklı bir yaşam sürmeye devam ediyor. Yine de, bir bebek 40 haftayı tamamlamaya ne kadar yakınsa, o kadar iyi olur. Erken doğum, bir bebek için ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir hatta özellikle çok erken olursa ölümcül olabilir. Genel olarak, bir bebek doğumda ne kadar olgunsa, hayatta kalma ve sağlıklı olma şansı o kadar artar.
Bazı erken doğmuş bebeklerin nefes alma sorunları olabilir. Prematüre aynı zamanda bir bebeği beyin kanaması için daha büyük bir risk altına sokar. Sinir sistemi, gastrointestinal sistem ve diğer organlar da etkilenebilir. Erken doğmuş bebekler enfeksiyon ve sarılığa daha yatkındır. Vücut ısısını korumanın yanı sıra beslenmede güçlük çekebilir. Hayatta kalanlar bazen kronik akciğer hastalığı, görme ve işitme bozukluğu, serebral palsi ve gelişim sorunları gibi uzun vadeli sağlık sonuçlarından muzdariptir.
Prematüre bebeklerin çoğu 34 ila 37 hafta arasında doğar. Bu `geç preterm bebeklerin` başka sağlık sorunları yoksa, genellikle daha erken doğanlardan önemli ölçüde daha iyi performans gösterirler, ancak yine de daha geç gebelikte doğan bebeklere göre daha yüksek bir sorun riski ile karşı karşıyadırlar.
Kendiliğinden erken doğuma ne sebep olur?
Kendiliğinden erken doğum için risk faktörleri nelerdir?
Bir dizi risk faktörü vardır, ancak spontan erken doğumların yarısından fazlasının, tanımlanabilir bir risk faktörünün bulunmadığı gebeliklerde meydana geldiğini unutmayın. Erken doğum yapıp yapmayacağınızı söylemek imkansız olsa da, aşağıdaki durumlarda daha olası olabilir:
Ayrıca yüksek stres seviyeleri, özellikle kronik stres ve erken doğum arasında bir ilişki olduğu görülmektedir. Teori, şiddetli stresin rahim kasılmalarını ve erken doğumu tetikleyebilecek hormonların salınmasına yol açabileceğidir. Gece vardiyasında çalışan veya fiziksel olarak son derece zorlu işleri olan kadınların erken doğum riskinin daha yüksek olabileceğini öne süren bazı araştırmalar var.
Erken doğum yapma riskimi tahmin edebilecek testler var mı?
Erken doğum semptomları olan veya başka şekilde yüksek risk altında olan kadınlar için iki tarama testi mevcuttur. Negatif bir sonuç özellikle faydalıdır çünkü zihninizi rahatlatabilir, gereksiz müdahalelerden ve hastanede geçirdiğiniz zamandan kaçınmanıza yardımcı olabilir. Uzmanlar, tüm hamile kadınlar için her iki testin de rutin olarak kullanılmasını önermemektedir. Çalışmalar, testlerin yüksek risk altında olmayan ve semptomları olmayan kadınlar için yararlı olduğunu göstermedi. Bu iki test:
1. Rahim boyunuzun uzunluğunun ultrason ile ölçülmesi:
Üç aylık dönem ortası ultrasonunuzda (yaklaşık 20 hafta), sonografi uzmanınız serviksinize bakacak ve uzunluğunu ölçecektir. Kısa bir serviks, erken doğum için daha yüksek risk altında olduğunuzun bir göstergesi olabilir.
Doktorunuz ayrıca, örneğin preterm doğum öyküsü nedeniyle hamileliğiniz servikal yetmezlik açısından yüksek risk altındaysa veya erken doğum semptomları için hastaneye gidiyorsanız, bir servikal uzunluk ölçümü isteyebilir. Ultrason, rahim ağzınızın kısa olduğunu gösteriyorsa, doktorunuz fiziksel aktiviteyi ve çalışmayı bırakmanızı, seksten kaçınmanızı önerebilir. Durumunuza ve bebeğinizin gebelik yaşına bağlı olarak, önümüzdeki birkaç hafta içinde başka bir ultrason daha olabilir.
24 haftadan daha az hamileyseniz ve rahim ağzınız kısalıyorsa veya genişliyorsa ancak herhangi bir kasılma yaşamıyorsanız, serklaj önerilebilir. Bu prosedür için, rahim ağzınızın etrafına, kapalı kalmasına yardımcı olmak için güçlü bir iplik bandı dikilir. Olası servikal yetmezlik öykünüz varsa veya 34 haftadan önce erken doğum yaptıysanız, doktorunuz serklaj önerebilir. Serklaj, servikal değişiklik olmadan önce veya kısalma not edilirse yerleştirilebilir. Alternatif olarak, özel durumunuza bağlı olarak, kısa bir serviksi olan kadınlarda erken doğum riskini azaltabileceğinden vajinal progesteron önerilebilir.
2. Fetal fibronektin taraması:
Bu test genellikle kasılmaları veya diğer erken doğum semptomları olan kadınlar içindir. Fetal fibronektin (fFN), fetal membranlar tarafından üretilen bir proteindir. 24 ila 34 hafta arasında servikal ve vajinal salgılarınızın bir örneğinde küçük bir miktardan daha fazlası ortaya çıkarsa, erken doğum için daha yüksek risk altında olduğunuz kabul edilir.
Pozitif bir fFN sonucu, doktorunuzdan doğum eylemini durduracak ilaçların yanı sıra bebeğinizin akciğerlerinin daha hızlı olgunlaşmasına yardımcı olacak kortikosteroidler vermesini isteyebilir. Negatif bir sonuç ise zihninizi rahatlatabilir, hastaneye yatmaktan ve diğer gereksiz tedavilerden kaçınmanıza yardımcı olabilir.
Yüksek risk altındaysam başka ne yapabilirim?
Erken doğum eylemi yaşamaya başlarsam ne olur?
Erken doğum belirtileriniz varsa veya amniyotik sıvı sızdırdığınızı düşünüyorsanız, sağlık uzmanınızı arayın, muhtemelen daha fazla değerlendirme için hastaneye gitmenizi sağlayacaktır. Bebeğinizin kalp atış hızı izlenirken kasılmalar için izleneceksiniz ve zarlarınızın yırtılmış olup olmadığını görmek için muayene edileceksiniz. İdrarınız enfeksiyon belirtileri açısından kontrol edilecek, ayrıca servikal ve vajinal kültürler de alınabilir. Ayrıca fetal fibronektin testi de verilebilir.
Suyunuz patlamadıysa, doktorunuz rahim ağzınızın durumunu değerlendirmek için vajinal muayene yapacaktır. Mevcut amniyotik sıvının miktarını kontrol etmek ve bebeğin büyümesini, gebelik yaşını ve pozisyonunu doğrulamak için sıklıkla bir karın ultrasonu da yapılacaktır. Son olarak, bazı doktorlar rahim ağzınızın uzunluğunu iki kez kontrol etmek ve silinme belirtileri aramak için vajinal ultrason yapacaklardır.
Tüm testler negatifse, zarlarınız yırtılmamışsa, rahim ağzınız birkaç saatlik izlemeden sonra genişlememişse, kasılmalarınız azalmışsa, siz ve bebeğiniz sağlıklı görünüyorsa, büyük olasılıkla eve gönderileceksiniz. Her 10 kadından 3'ü için erken doğum kendi kendine durur.
Her doktor durumu biraz farklı şekilde yönetebilse de, erken doğum eylemini ele almak için bazı genel kurallar vardır.
34 haftadan az (ancak 24 hafta veya daha uzun) hamileyseniz ve erken doğum eyleminde bulunduğunuz tespit edilirse, zarlarınız sağlam, bebeğinizin kalp atış hızı güven verici, rahim enfeksiyonu veya başka problemler (örneğin şiddetli preeklampsi veya plasenta dekolmanı belirtileri) yok ise, pratisyeniniz muhtemelen doğumunuzu geciktirmeye çalışacaktır. Bunu yapabilmesinin bir yolu, size tokolitik adı verilen özel ilaçlar vermektir. Tokolitikler, doğumu 48 saate kadar geciktirebilir (ancak her zaman işe yaramazlar ve rutin olarak kullanılmazlar).
Bu süre zarfında, doktorunuz 7 gün içinde doğum yapma riski altında olduğunuzu düşünürse, akciğerlerinin ve diğer organlarının daha hızlı gelişmesine yardımcı olmak için bebeğinize kortikosteroidler (plasentayı geçen ilaçlar) verebilir. Bu, hayatta kalma şansını artıracak ve erken doğumla ilişkili bazı riskleri en aza indirecektir. Kortikosteroidler, bebeğinize hamileliğin 24 ila 34. haftaları arasında verildiğinde büyük olasılıkla yardımcı olur.
32 haftadan daha az hamileyseniz ve erken doğumdaysanız, doktorunuz önümüzdeki 24 saat içinde doğum yapma riskinde olduğunuzu düşünüyorsa, bebeğinizde serebral palsi riskini azaltmak için size magnezyum sülfat da verilebilir (bir sinir sistemi bozukluğu olan serebral palsi erken doğumla ilişkilidir). Ayrıca bebeğinizde B grubu streptokok enfeksiyonunu önlemek için IV (damar yoluyla) antibiyotik alacaksınız (bu, sonuçları almak 48 saat sürdüğü için, bir kültürün sizin taşıyıcı olduğunuzu göstermesi durumunda yapılır).
Preterm bakımdaki teknolojik gelişmelerden yararlanmak için, preterm bir bebeğin bakımı en iyi yenidoğan yoğun bakım ünitesi olan bir hastanede yapılır. Erken doğmuş bir bebek için özel yenidoğan bakımının mevcut olmadığı küçük bir devlet hastanesindeyseniz, mümkünse bu noktada daha büyük bir kuruma nakledileceksiniz. Devam ederse, siz ve bebeğiniz doğum boyunca izleneceksiniz.
24 haftaya ulaşmadıysanız, erken doğumun önlenmesi için antibiyotikler veya kortikosteroidler tavsiye edilmez. Tıbbi ekibiniz, bebeğinizin prognozu hakkında size tavsiyede bulunacak, beklemeyi ya da doğumun başlatılmasını tercih edebilirsiniz.
Ya suyum gelirse ama kasılmalarım olmazsa?
Suyunuz 34. haftadan önce gelirse ancak kasılmalarınız yoksa, tıbbi ekibiniz doğumu başlatmaya karar verebilir veya bebeğin olgunlaşması için daha fazla zaman kazanmayı umarak beklemeyi tercih edebilir. Bu, doğuma ne kadar uzakta olduğunuza, herhangi bir enfeksiyon belirtisi olup olmadığına veya bebeğinizin doğumdan daha iyi olacağını gösteren başka bir neden olup olmadığına bağlıdır. Her halükarda, yakın zamanda negatif bir GBS testi yaptırmadıysanız, B grubu strepine karşı korumak için size antibiyotik verilecektir.
34 hafta veya daha fazlaysanız ve suyunuz gelmişse, sezaryena alınabilir veya suni sancı ile doğurtulabilirsiniz. Öte yandan, 34 haftadan daha az hamileyseniz, başka türlü yapmak için net bir neden olmadıkça doğum yapmayı beklemeniz önerilir. Beklemenin amacı, bebeğinize olgunlaşması için daha fazla zaman tanımaya çalışmaktır. Olumsuz tarafı, daha yüksek bir enfeksiyon riskidir. Ancak erken gebelik yaşlarında, beklemenin faydaları genellikle acil doğum veya sezaryen risklerinden daha ağır basar.
Beklerken, enfeksiyon riskini azaltmak ve hamileliğinizi uzatmaya yardımcı olmak için yedi gün boyunca antibiyotik alacaksınız. Ayrıca bebeğinizin akciğer gelişimini hızlandırmaya yardımcı olacak bir kortikosteroid kürü alacaksınız. Bu süre zarfında siz ve bebeğiniz dikkatle izleneceksiniz. Enfeksiyon semptomları geliştirirseniz veya bebeğinizin gelişmediğine dair başka işaretler varsa, sezaryena alınacak veya suni sancı ile doğurtulacaksınız.


