Hamileyken baş dönmesi hissedebilirsiniz çünkü kardiyovasküler sisteminiz dramatik değişikliklere uğrar: Kalp atış hızınız artar, kalbiniz dakikada daha fazla kan pompalar ve vücudunuzdaki kan miktarı yüzde 30 ila 50 artar.
Çoğu gebelikte, kan damarları genişler ve kan basıncı yavaş yavaş düşerek hamileliğin ortasında en düşük noktaya ulaşır. Daha sonra tekrar yukarı çıkmaya başlar ve hamileliğin sonunda normal düzeyine döner. İkinci ve üçüncü trimesterde, büyüyen bir rahim de damarlara baskı uygular ve vücudunuzun alt yarısına doğru dolaşımı yavaşlatır. Kardiyovasküler ve sinir sisteminiz genellikle bu değişikliklere uyum sağlayabilir ve beyninize yeterli kan akışını sağlayabilir. Ancak bazen yeterince hızlı adapte olmazlar, bu da başınızın dönmesine hatta bayılmanıza neden olabilir.
Hamileliğim sırasında başım dönerse ne yapmalıyım?
Başınız dönmeye başlar başlamaz uzanın. Yan yatmak vücudunuza ve beyninize kan akışını en üst düzeye çıkarır, bu da bayılmanızı önleyebilir ve baş dönmesini tamamen hafifletebilir. Eğer uzanamayacağınız bir yerdeyseniz, oturun ki düşmeyin. Başınızı dizlerinizin arasına koymaya çalışın. Araba kullanmak gibi sizi veya başkalarını yaralanma riskine sokabilecek herhangi bir şey yapıyorsanız, kenara çekin ve hemen durun.
Hamileyken başımın dönmesini nasıl önleyebilirim?
Çok hızlı ayağa kalkma. Oturduğunuzda ayaklarınızda ve bacaklarınızın alt kısmında kan birikir. Vücudunuz ayağa kalktığınızda uyum sağlayamıyorsa, kalbinize bacaklarınızdan yeterince kan gelmez. Sonuç olarak, kan basıncınız hızla düşer ve bu da baygın hissetmenize neden olabilir. Bunu önlemek için sandalyenizden veya yatağınızdan fırlamayın. Yatarken, yavaşça oturun ve bacaklarınız yatağın veya kanepenin yan tarafında sallanarak birkaç dakika oturun. Sonra yavaşça ayağa kalkın. Uzun süre tek bir yerde durduğunuzda kanınız ayaklarınızda ve bacaklarınızda da birikebilir. Hareket edemeyeceğiniz bir durumdaysanız, dolaşımı artırmak için bacaklarınızı sallamayı deneyin. Destek çorapları giymek de vücudunuzun alt yarısında dolaşıma yardımcı olabilir.Sırt üstü yatmayın. İkinci ve üçüncü trimesterde, büyüyen rahim kalp ve pelvik damarlar için vücudun alt yarısından itibaren büyük damarı (vena kava) sıkıştırarak bacaklarınızda dolaşımı yavaşlatabilir. Sırt üstü yatmak bu sorunu daha da kötüleştirebilir. İkinci veya üçüncü trimesterdeki hamile kadınların yaklaşık yüzde 8'i, sırtüstü hipotansif sendrom adı verilen bir durum geliştirir. Bu rahatsızlığınız varsa, sırt üstü yattığınızda kalbinizin daha az kan pompaladığı ve kan basıncınızın düştüğü anlamına gelir, bu nedenle pozisyon değiştirene kadar baş dönmesi ve mide bulantısı hissedebilirsiniz. Bu sorunu önlemek için sırt üstü yatmak yerine yan yatın. Arkanıza veya kalçanızın altına yerleştirilen bir yastık, yanınızda kalmanıza (veya en azından uterusunuzun vena kavayı sıkıştırmasını önleyecek kadar eğimli olmasına) yardımcı olabilir.Düzenli olarak yiyin ve için. Yeterince yemediğinizde, düşük kan şekeri (hipoglisemi) ile sonuçlanabilir, bu da baş dönmesi veya baygınlık hissetmenize neden olabilir. Hamileyken bu çok daha kolay olabilir. Gün içinde üç büyük öğün yerine sık sık küçük öğünler yiyerek kan şekerinizin düşmesini önleyin. Hareket halindeyken acıktığınızda yemek için sağlıklı atıştırmalıklar taşıyın. Dehidrasyon da benzer bir etkiye sahip olabilir, bu nedenle bol su tüketin.Aşırı ısınmadan kaçının. Sıcak bir odada vakit geçirmek veya sıcak bir duş almak kan damarlarınızın genişlemesine, kan basıncınızın düşmesine ve sizi sersemletmesine neden olabilir. Çok ısındığınızda başınız dönüyorsa, havasız, kalabalık yerlerden kaçının ve gerektiğinde kıyafetleri çıkarabilmeniz için kat kat giyin. Sıcak duşlar yerine ılık duş yapın ve banyoyu serin tutmaya çalışın.Egzersiz yaparken aşırıya kaçmayın. Egzersiz bazen hiperventilasyon yapmanıza ve baygınlık hissetmenize neden olabilir. Egzersiz dolaşımınıza yardımcı olsa da, aşırıya kaçmamaya dikkat edin. Sakin olun ve kendinizi iyi hissetmiyorsanız durun.Hamilelik sırasında başka hangi koşullar baş dönmesine neden olabilir?
Vazovagal senkop: Bazı insanlar öksürmek, idrar veya dışkı yapmak için zorlandıklarında başları dönüyor. Bu eylemler kan basıncının ve kalp atış hızının düşmesine neden olarak baş dönmesine ve bayılmaya neden olabilir. Dehidrasyon(susuz kalma), anksiyete ve ağrı da tetikleyiciler olabilir. Hamile kadınlar vazovagal senkopa daha yatkındır. Baş dönmesinin yanı sıra, genellikle sıcaklık hissi, solukluk, terleme, mide bulantısı, esneme ve hiperventilasyon(hızlı veya derin nefes alma) gibi uyarı işaretleri önce gelir. Bu semptomlara dikkat edin ve bayılmamak için hemen uzanın.Anemi: Aneminiz varsa, beyninize ve diğer organlarınıza oksijen taşıyacak kadar fazla kırmızı kan hücreniz yoktur, bu da başınızı döndürür. Demir eksikliği aneminin en yaygın nedenidir, bu nedenle demir açısından zengin bir diyet yaptığınızdan ve özellikle ikinci ve üçüncü trimesterde demir içeren doğum öncesi bir vitamin aldığınızdan emin olun.Anksiyete: Endişeli hissettiğinizde, hiperventile (hızlı veya derin nefes alma) olabilir ve sersemlik yaşayabilirsiniz. Hiçbir şey yardımcı olmuyorsa, sağlık uzmanınızdan daha iyi hissetmek için destek alın.Hamilelik sırasında baş dönmesi hakkında sağlık uzmanımı ne zaman aramalıyım?
Sıcaktan, açlıktan veya çok hızlı ayağa kalkmaktan dolayı ara sıra biraz sersemlemiş hissetmek genellikle alarm için bir neden değildir. Ancak sürekli baş dönmesi, sık sık baş dönmesi nöbetleri veya başka endişeleriniz varsa, doktorunuzla konuşun. Ayrıca, aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz, göz ardı etmeden doktora ulaşın:
Şiddetli baş ağrısıBulanık görmeBozulmuş konuşmaÇarpıntıUyuşmaKarıncalanmaGöğüs ağrısıNefes darlığıVajinal kanamaAyrıca, bayılırsanız veya bir yere başınızı vurmanızın ardından başınız dönerse derhal tıbbi yardım alın. Hamileliğin erken döneminde, karın ağrısıyla birlikte baş dönmesi ve nabzınız hızlıysa 112`yi arayın. Bu, tıbbi bir acil durum olan rüptüre bir ektopik gebeliğiniz (dış geblik) olabileceğini gösterebilir.